Đường trung bình động (MA) là một trong những công cụ phổ biến nhất khi phân tích biểu đồ giá. Chỉ báo này giúp làm phẳng biến động trong một khoảng thời gian, qua đó giúp nhà đầu tư nhìn rõ hơn chiều đi của thị trường.
Phần mềm giao dịch thường cung cấp hai phiên bản chính: SMA với trọng số chia đều cho các phiên và EMA với trọng số lớn hơn dành cho phiên gần nhất.
Bài viết thuộc tuyến chỉ báo kỹ thuật.
Đường trung bình động MA là gì
Đường trung bình động là trung bình cộng giá đóng cửa của một số phiên liên tiếp, được tính lại sau mỗi phiên mới để làm phẳng biến động ngắn hạn.
Mỗi khi có một phiên mới, phiên cũ nhất sẽ được đẩy ra khỏi cửa sổ tính toán. Vì vậy, giá trị của đường trung bình thay đổi theo từng ngày và phản ánh quá trình dịch chuyển liên tục của dữ liệu giá.
MA và EMA khác nhau ở đâu?
Điểm khác biệt chính giữa SMA và EMA nằm ở cách phân bổ trọng số.
Với SMA, mọi phiên trong chu kỳ đều có ảnh hưởng như nhau. Chẳng hạn, SMA20 phân bổ trọng số 1/20, tương đương 5%, cho mỗi phiên. Giá đóng cửa hôm nay và giá của 20 phiên trước có cùng trọng số.
Trong khi đó, EMA ưu tiên dữ liệu mới hơn.
EMA(n) = Pt × k + EMA(t−1) × (1−k) Trong đó: k = 2/(n+1)
Với chu kỳ 20 phiên, k = 2/21, tương đương 9,52%. Như vậy, phiên mới nhất trong EMA20 có trọng số gần gấp đôi so với phiên mới nhất của SMA20.
Sự khác biệt còn nằm ở dữ liệu quá khứ. SMA loại bỏ hoàn toàn phiên cũ nhất khi phiên đó ra khỏi cửa sổ tính toán. Nếu phiên này có giá đột biến, đường SMA có thể giật mạnh dù giá hiện tại không biến động lớn.
EMA không loại bỏ hoàn toàn dữ liệu cũ mà nhân phần dữ liệu trước đó với (1−k). Vì vậy, EMA ít xảy ra hiện tượng giật do một phiên cũ bị loại khỏi cửa sổ. Đổi lại, EMA vẫn giữ ảnh hưởng từ các phiên giá ở quá khứ rất xa.
Chu kỳ MA5, MA20, MA50, MA100 và MA200 có ý nghĩa gì?
Có thể phân loại:
- MA5 đến MA20: nhóm ngắn hạn.
- MA50: nhóm trung hạn.
- MA100 và MA200: nhóm dài hạn.
Chu kỳ càng dài, trọng số dành cho phiên mới nhất càng nhỏ nên đường trung bình phản ứng càng chậm.
Chu kỳ | Phiên mới trong SMA | Phiên mới trong EMA | Số phiên dữ liệu cần có |
|---|---|---|---|
20 phiên | 5% | 9,52% | 20 |
50 phiên | 2% | 3,92% | 50 |
200 phiên | 0,5% | 0,995% | 200 |
Điều này cần lưu ý với những cổ phiếu mới niêm yết. Một mã mới giao dịch khoảng nửa năm chưa có đủ 200 phiên, nên MA200 không thể hiển thị đúng chu kỳ. Nếu hệ thống tự tính dựa trên số phiên hiện có, đường vẽ ra sẽ không còn đúng với MA200.
Vì sao một phiên tăng trần khó kéo EMA dài hạn?
Biên độ dao động giá tối đa 7% mỗi phiên trên Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM giới hạn tốc độ thay đổi của đường trung bình.
Ví dụ, với cổ phiếu ở mức 30.000 đồng và bước giá 50 đồng, một phiên tăng trần đưa giá lên 32.100 đồng, tương đương tăng 42 nấc giá.
Với EMA20, phiên tăng này chỉ đóng góp 9,52% mức tăng, tương đương khoảng 200 đồng, hay 4 nấc giá.
Trong khi đó, EMA200 chỉ nhận 0,995% mức tăng, tương đương khoảng 21 đồng, chưa bằng một nấc giá.
Như vậy, một phiên tăng hết biên độ cũng không đủ để kéo EMA200 nhích một nấc giá. Để đường trung bình dài hạn thay đổi đáng kể, giá phải duy trì chuyển động cùng hướng trong nhiều phiên.
Đây cũng là lý do đường trung bình được xem là chỉ báo trễ.
