Bài trước cho thấy Williams %R chỉ là Stochastic lộn ngược, vì vậy bật cả hai công cụ có thể khiến bạn nhìn cùng một dữ liệu hai lần. Vấn đề này không chỉ xảy ra với hai chỉ báo mà còn xuất hiện trong toàn bộ hệ thống phân tích kỹ thuật.
Kết hợp chỉ báo kỹ thuật hiệu quả là khi mỗi công cụ cung cấp một loại thông tin khác nhau, thay vì cùng phản ứng với một dữ liệu đầu vào. Bài viết thuộc tuyến chỉ báo kỹ thuật.
Kết hợp chỉ báo kỹ thuật là gì?
Kết hợp chỉ báo kỹ thuật là việc lựa chọn các công cụ thuộc những nhóm khác nhau để thu thập những dữ liệu riêng biệt. Các tín hiệu sau đó bổ sung cho nhau thay vì lặp lại cùng một thông tin.
Nếu sử dụng quá nhiều chỉ báo cùng một nhóm, các đường có thể chạy gần như cùng nhịp. Khi đó, nhiều tín hiệu xuất hiện không đồng nghĩa với việc bạn có nhiều bằng chứng độc lập hơn.
Hiện tượng này là đa cộng tuyến, tức việc đếm cùng một thông tin nhiều lần mà người sử dụng không nhận ra. Theo cách phân loại được đề cập trong bài, các chỉ báo có thể chia thành ba nhóm:
- Nhóm động lượng: RSI, Stochastic, CCI, Williams %R và biến thể StochRSI.
- Nhóm xu hướng: đường trung bình động, MACD, ADX và ATR.
- Nhóm khối lượng: OBV, CMF và Money Flow Index.
Cách tiếp cận là xếp các chỉ báo theo từng nhóm để hạn chế việc sử dụng quá nhiều công cụ trùng lặp. Mở thêm các chỉ báo cộng tuyến không tạo ra góc nhìn mới mà có thể khiến cách nhìn về thị trường bị thu hẹp.
Bốn chỉ báo động lượng có thể cùng báo quá mua
Xét một cổ phiếu có giá 20.000 đồng và đi ngang trong 19 phiên. Sang phiên thứ 20, cổ phiếu tăng kịch trần lên 21.400 đồng.
Khi tính bốn chỉ báo động lượng trước và sau phiên tăng trần, kết quả như sau:
Chỉ báo | Trước phiên trần | Sau phiên trần | Đọc theo sách |
|---|---|---|---|
RSI 14 | 51,4 | 68,8 | ngấp nghé 70 |
Stochastic %K 14 | 50 | 100 | quá mua |
Williams %R 14 | −50 | 0 | quá mua |
CCI 20 | 0 | +554 | quá mua cực đoan |
Cả bốn chỉ báo đều tăng mạnh và cùng hướng sau phiên trần. RSI dừng ở 68,8 do công thức làm mượt của Wilder cần thêm một số phiên, nhưng hướng chuyển động vẫn tương đồng với ba công cụ còn lại.
Điểm đáng chú ý là cả bốn chỉ báo đều dựa trên dữ liệu giá. Khi giá đóng cửa tăng lên 21.400 đồng so với chuỗi 19 phiên trước đó, cả bốn cùng phản ứng.
Vì vậy, màn hình có thể xuất hiện bốn tín hiệu quá mua, nhưng điều đó không có nghĩa nhà đầu tư đang có bốn bằng chứng độc lập. Về bản chất, cả bốn đang phản ánh cùng một biến động giá.
Xếp RSI, CCI và Williams %R vào nhóm chỉ báo cộng tuyến. Tài liệu nhập môn được đề cập trong bài cũng cho rằng sử dụng đồng thời Stochastic và RSI là dư thừa khi cả hai cùng đo vùng quá mua, quá bán từ giá.
Vì sao cần kết hợp các nhóm chỉ báo khác nhau?
Trên cùng phiên tăng trần, các chỉ báo động lượng không trả lời được hai câu hỏi khác:
Giá đang nằm ở đâu so với đường trung bình 20 phiên? Đây là dữ liệu giúp xác định xu hướng nền.
Khối lượng phiên đó gấp bao nhiêu lần mức trung bình? Đây là dữ liệu cần thiết để nhận diện khối lượng đột biến.
Nếu khối lượng phiên cuối tăng lên gấp năm lần, bốn chỉ báo động lượng vẫn giữ nguyên giá trị vì công thức của chúng không sử dụng khối lượng làm biến số đầu vào.
