Nhiều nhà đầu tư mới thường mở biểu đồ rồi bật ngay các chỉ báo kỹ thuật. Tuy nhiên, mọi chỉ báo đều được tính từ giá, nên nếu chưa xác định được xu hướng, hỗ trợ và kháng cự thì việc sử dụng thêm công cụ chỉ khiến tín hiệu trở nên nhiễu hơn.
Đây là ba nền tảng quan trọng trước khi tìm hiểu về mẫu hình nến hay các chỉ báo kỹ thuật. Bài cách đọc biểu đồ nến đã nói thứ tự nhìn khi mở một đồ thị ở mức nhập môn; bài này đào sâu ba khái niệm trong thứ tự đó, và là nền cho mọi tuyến kỹ thuật phía sau.
Xu hướng, hỗ trợ và kháng cự trả lời điều gì?
Ba khái niệm này giúp trả lời ba câu hỏi cơ bản:
Khái niệm | Trả lời câu hỏi |
|---|---|
Xu hướng | Giá đang đi theo hướng nào? |
Hỗ trợ | Khu vực nào bên dưới từng giúp giá bật lên? |
Kháng cự | Khu vực nào phía trên từng khiến giá bị chặn lại? |
Mọi tín hiệu kỹ thuật đều cần được đặt trong bối cảnh của ba yếu tố này mới có ý nghĩa. Một mẫu hình nến chỉ có nghĩa khi biết nó nằm ở đâu trong xu hướng, như đã nói ở bài các mẫu hình nến Nhật. Một chỉ báo báo quá mua chỉ đáng chú ý khi biết giá đang ở gần kháng cự hay còn cách xa.
Xu hướng được xác định bằng cấu trúc giá
Xu hướng không dựa trên cảm nhận mà dựa trên các đỉnh và đáy của thị trường.
- Xu hướng tăng: đỉnh sau cao hơn đỉnh trước và đáy sau cao hơn đáy trước.
- Xu hướng giảm: đỉnh sau thấp hơn đỉnh trước và đáy sau thấp hơn đáy trước.
- Nếu không thỏa điều kiện trên thì thị trường chưa có xu hướng rõ ràng.
Cách đơn giản nhất là đánh dấu 4–6 điểm đảo chiều gần nhất để kiểm tra cấu trúc giá.
Vì sao vẽ hỗ trợ và kháng cự nên được vẽ thành vùng
Giá hiếm khi đảo chiều tại đúng một mức giá, mà thường phản ứng trong một khoảng nhất định. Vì vậy, hỗ trợ và kháng cự nên được xác định là vùng giá thay vì một đường kẻ duy nhất.
Có thể xác định vùng bằng cách lấy các điểm đảo chiều gần nhau, dùng mức cực trị làm mép ngoài và giá đóng cửa làm mép trong.
Trên thị trường Việt Nam còn một lý do nữa. Biên độ dao động bị giới hạn theo phiên, nên một cú xuyên qua vùng có thể chỉ là hệ quả của việc giá chạm trần hay chạm sàn rồi dồn sang phiên sau. Cơ chế này được nói kỹ ở bài cách đọc bảng giá chứng khoán.
Số lần kiểm định quyết định độ tin cậy
Một vùng giá càng được kiểm định nhiều lần thì càng đáng tin cậy.
- Một lần chạm chưa đủ để kết luận.
- Hai lần là mức tối thiểu để xác nhận.
- Từ ba lần trở lên, vùng giá có độ tin cậy cao hơn (và đây cũng là điều kiện thứ hai trong bốn điều kiện của bài mẫu hình nến đảo chiều)
Tuy nhiên, nếu giá liên tục kiểm định một vùng nhưng mỗi lần bật lại đều yếu hơn thì vùng đó có thể đang mất dần hiệu lực và dễ bị phá vỡ.
Khi kháng cự trở thành hỗ trợ
Sau khi giá vượt hẳn một vùng kháng cự và đóng cửa phía trên, vùng này thường trở thành hỗ trợ trong các nhịp điều chỉnh sau.
Ngược lại, khi hỗ trợ bị phá vỡ, vùng đó có thể trở thành kháng cự khi giá hồi lên.
Sự đảo vai chỉ được xác nhận khi giá đóng cửa rõ ràng bên ngoài vùng, không phải chỉ xuyên qua trong phiên rồi quay trở lại.
Thị trường đi ngang
Phần lớn thời gian thị trường không có xu hướng rõ ràng.
Dấu hiệu nhận biết gồm:
- Đỉnh và đáy không hình thành chuỗi tăng hoặc giảm.
- Giá dao động trong một vùng ngang.
- Đường xu hướng thường xuyên bị phá vỡ.
Trong giai đoạn này, hai biên của vùng giá chính là hỗ trợ và kháng cự quan trọng nhất. Nếu đồ thị chưa rõ xu hướng, nên quan sát thêm hoặc chuyển sang khung thời gian lớn hơn.
Phân biệt phá vỡ thật và phá vỡ giả
Một cú phá vỡ có độ tin cậy cao hơn khi đáp ứng đồng thời ba điều kiện:
- Khối lượng giao dịch tăng rõ rệt. (xem bài đọc khối lượng trên biểu đồ.)
- Giá đóng cửa nằm hẳn ngoài vùng hỗ trợ hoặc kháng cự.
- Phiên tiếp theo tiếp tục đi theo hướng phá vỡ.
Nếu thiếu các yếu tố này, khả năng phá vỡ giả sẽ cao hơn.
Giới hạn của xu hướng, hỗ trợ và kháng cự
Ba khái niệm này chỉ cho biết những khu vực giá từng phản ứng trong quá khứ, không thể dự đoán chính xác thời điểm giá sẽ đảo chiều.
Một vùng hỗ trợ đã giữ nhiều lần vẫn có thể bị phá vỡ khi điều kiện thị trường thay đổi. Đồng thời, chúng cũng không phản ánh các yếu tố ngoài đồ thị như kết quả kinh doanh, chính sách hay tin tức vĩ mô.
Vì vậy, hãy xem xu hướng, hỗ trợ và kháng cự như một "bản đồ" giúp xác định các vùng giá quan trọng, thay vì công cụ dự đoán chắc chắn diễn biến tiếp theo.
