Có những cổ phiếu tăng rồi lại giảm, nhiều lần tiến sát vùng kháng cự nhưng không đi xa, sau đó quay về vùng giá cũ. Khi tình trạng này kéo dài, cổ phiếu có thể đang ở trạng thái sideway thay vì hình thành một xu hướng mới.
Điểm quan trọng là không cố tìm một xu hướng khi cấu trúc giá chưa đủ rõ. Với thị trường sideway, nhà đầu tư nên tập trung vào xác định xu hướng bằng cấu trúc đỉnh đáy, vùng hỗ trợ, kháng cự và diễn biến thanh khoản.
Thị trường sideway là gì?
Sideway hay thị trường đi ngang là trạng thái giá dao động trong một vùng tương đối rõ, chưa hình thành chuỗi đỉnh cao dần hoặc đáy thấp dần. Giá thường di chuyển qua lại giữa vùng hỗ trợ bên dưới và kháng cự bên trên.
Sideway không đồng nghĩa với tích lũy. Một vùng đi ngang có thể xuất hiện khi cung cầu tạm thời cân bằng, trong giai đoạn tích lũy, phân phối hoặc đơn giản là khi thị trường thiếu động lực để tạo xu hướng rõ ràng.
Vì vậy, không nên nhìn một đồ thị đi ngang rồi mặc định rằng cổ phiếu đang chuẩn bị tăng.
Cách nhận biết sideway bằng cấu trúc đỉnh đáy
Đây là cách đơn giản nhất để tránh nhầm sideway với một xu hướng đang điều chỉnh.
Trong xu hướng tăng, các đáy sau thường cao hơn đáy trước và giá vẫn duy trì khả năng tạo đỉnh mới. Ngược lại, trong xu hướng giảm, các đỉnh và đáy có xu hướng thấp dần.
Với sideway, cấu trúc này không còn rõ. Giá nhiều lần quay lại những vùng tương tự nhưng không tạo được một chuỗi đỉnh cao dần hoặc đáy thấp dần.
Một điểm cần chú ý là một vài phiên đi ngang chưa đủ để kết luận cổ phiếu đang sideway. Cần nhìn toàn bộ vùng dao động và phản ứng của giá tại hai biên.
Nếu giá liên tục bị từ chối ở một vùng phía trên và bật lên từ một vùng phía dưới, hai khu vực này có thể trở thành hỗ trợ và kháng cự của vùng sideway.
Phân biệt sideway với xu hướng đang điều chỉnh
Đây là điểm dễ gây nhầm lẫn nhất.
Một cổ phiếu đang trong xu hướng tăng có thể giảm vài phiên hoặc đi ngang trong một khoảng thời gian. Điều đó chưa có nghĩa xu hướng tăng đã kết thúc.
Nếu các đáy điều chỉnh vẫn cao hơn đáy trước và giá chưa phá vỡ cấu trúc tăng, việc gọi ngay đó là sideway có thể khiến nhà đầu tư đánh giá sai trạng thái của cổ phiếu.
Ngược lại, nếu giá liên tục thất bại trong việc tạo đỉnh mới, các đáy không còn cao dần và dao động trong một vùng tương đối cố định, khả năng sideway sẽ đáng chú ý hơn.
Vì vậy, cấu trúc đỉnh đáy nên được ưu tiên trước các chỉ báo khi xác định trạng thái thị trường.
Vì sao chỉ báo xu hướng dễ cho tín hiệu nhiễu khi sideway?
Các công cụ theo xu hướng thường phát huy hiệu quả hơn khi giá thực sự di chuyển theo một hướng. Trong vùng sideway, giá liên tục quay lại vùng cũ nên các tín hiệu mua bán có thể xuất hiện rồi nhanh chóng mất tác dụng.
Đường trung bình là ví dụ dễ thấy. Khi giá dao động quanh đường trung bình, các lần cắt lên và cắt xuống có thể xảy ra liên tục nhưng không tạo được một xu hướng đủ dài.
Đường xu hướng cũng khó sử dụng hơn. Khi đỉnh và đáy không tạo thành một cấu trúc nghiêng rõ ràng, việc lựa chọn các điểm neo để vẽ đường xu hướng dễ mang tính chủ quan.
Trong trường hợp này, thay vì cố tìm một đường xu hướng, nên xác định hai biên của vùng giá và quan sát cách giá phản ứng tại đó.
Khi nào sideway có thể kết thúc?
Không thể biết chính xác thời điểm một vùng sideway kết thúc chỉ bằng một tín hiệu đơn lẻ. Những yếu tố đáng theo dõi gồm biên độ dao động, thanh khoản và phản ứng của giá tại hai biên.
Khi giá thu hẹp biên độ, thị trường có thể đang bước vào giai đoạn ít biến động hơn. Nếu sau đó giá phá vỡ vùng kháng cự hoặc hỗ trợ, cần tiếp tục quan sát khả năng duy trì chuyển động mới.
Một breakout đi kèm thanh khoản tăng có thể đáng chú ý hơn một lần giá chỉ vượt biên trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, khối lượng lớn không tự động xác nhận breakout thành công. Giá vẫn có thể quay trở lại vùng sideway và tạo phá vỡ giả. (đã được chia sẻ chi tiết trong bài phá vỡ thật và phá vỡ giả)
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn một phiên vượt biên, nên quan sát khả năng giá duy trì phía trên kháng cự hoặc phía dưới hỗ trợ sau khi phá vỡ.
Không phải vùng sideway nào cũng giống nhau
Thanh khoản là một yếu tố cần kiểm tra khi đánh giá vùng đi ngang.
Có những cổ phiếu duy trì giao dịch tương đối đều trong một vùng giá, cho thấy thị trường vẫn có sự tham gia đáng kể của cả bên mua và bên bán. Nhưng cũng có trường hợp giá gần như đứng yên vì cổ phiếu ít giao dịch.
Hai trạng thái này có thể tạo ra hình ảnh khá giống nhau trên đồ thị nhưng ý nghĩa không hoàn toàn giống nhau.
Do đó, khối lượng giao dịch nên được sử dụng để bổ sung cho hành động giá, thay vì dùng riêng lẻ để kết luận cổ phiếu đang tích lũy hay chuẩn bị breakout. (xem thêm cách đọc khối lượng trên biểu đồ.)
Cách đọc thị trường sideway hiệu quả
Khi nghi ngờ một cổ phiếu đang đi ngang, có thể kiểm tra theo bốn bước:
- Xem cấu trúc đỉnh đáy: Giá còn tạo đỉnh cao dần hoặc đáy cao dần không?
- Xác định hai biên: Giá nhiều lần phản ứng ở vùng hỗ trợ và kháng cự nào?
- Kiểm tra thanh khoản: Vùng đi ngang có giao dịch đủ đáng kể hay chỉ là trạng thái thanh khoản thấp?
- Chờ xác nhận: Nếu giá phá vỡ một biên, cần theo dõi khả năng duy trì chuyển động mới thay vì kết luận ngay sau một phiên.
Điểm quan trọng nhất là không ép một vùng giá đi ngang thành xu hướng chỉ vì muốn tìm một tín hiệu mua hoặc bán.
Sau khi xác định sideway trên khung ngày, có thể kiểm tra thêm khung tuần để biết vùng đi ngang đó là một trạng thái lớn hay chỉ là nhịp nghỉ trong một xu hướng dài hơn.
Sideway không phải tín hiệu mua hay bán. Nó trước hết là một trạng thái của giá. Khi cấu trúc chưa rõ, việc nhận diện đúng vùng dao động và chờ thị trường xác nhận hướng đi thường quan trọng hơn việc cố dự đoán trước breakout.
