Nến sao băng: Thân nhỏ, bóng trên dài

Nến sao băng (shooting star) là mẫu nến một phiên, thường xuất hiện sau một giai đoạn tăng giá. Đặc điểm chính là thân nến ngắn nằm ở phía đáy, bóng trên dài ít nhất gấp đôi thân và bóng dưới rất ngắn hoặc không có.

Mẫu nến này cho thấy giá từng tăng mạnh trong phiên nhưng sau đó bị đẩy xuống gần mức mở cửa.

Bài này nằm trong tuyến mẫu hình nến chuyên sâu, đi tiếp sau bài về mẫu harami.

Nến sao băng là cây nến thân nhỏ ở đáy với bóng trên dài

Nến sao băng là mẫu nến có 3 đặc điểm chính:

• Thân nến nhỏ nằm ở phần đáy.
• Bóng trên dài ít nhất gấp đôi thân nến.
• Bóng dưới rất ngắn hoặc không có.

Mẫu nến này xuất hiện ở cuối một xu hướng tăng, cho thấy giá từng tăng mạnh trong phiên nhưng sau đó bị kéo xuống gần vùng mở cửa.

Hai dáng nến, bốn cách gọi

Cùng một hình dạng nến có bóng trên dài nhưng tên gọi sẽ thay đổi tùy bối cảnh:

• Xuất hiện sau xu hướng tăng: gọi là nến sao băng, mang ý nghĩa cảnh báo giảm giá.
• Xuất hiện sau xu hướng giảm: gọi là nến búa ngược, mang ý nghĩa tích cực hơn.

Tương tự như cặp nến búa và người treo cổ, đây thực chất là hai dáng nến được đặt tên khác nhau tùy vị trí xuất hiện trên đồ thị.

Vì sao nến sao băng chỉ hoàn thiện ở cuối phiên?

Trên HOSE:

• Giá mở cửa được xác định trong phiên ATO (9h00–9h15).
• Giá đóng cửa được xác định trong phiên ATC (14h30–14h45).
• Đỉnh của bóng trên được tạo trong thời gian khớp lệnh liên tục.

Vì vậy, đến 14h45 cây nến mới có hình dạng hoàn chỉnh. Trước thời điểm này, một cây nến tăng bình thường vẫn có thể trở thành nến sao băng nếu giá bị kéo xuống trong phiên ATC.

Lúc 14h29 chưa chắc đã là nến sao băng

Một cây nến có thể hoàn toàn không giống sao băng trước khi bước vào ATC.

Giá có thể đang duy trì ở vùng cao và tạo thành một nến tăng bình thường. Tuy nhiên, nếu giá đóng cửa bị kéo giảm mạnh trong phiên ATC, cây nến cuối cùng có thể chuyển thành nến sao băng với thân nhỏ nằm sát đáy và bóng trên rất dài.

Do giá đóng cửa được xác định bằng đấu giá định kỳ, nhà đầu tư không thể nhìn thấy trước hình dạng hoàn chỉnh của cây nến để phản ứng trong cùng phiên. Người đặt lệnh ATC chấp nhận khớp ở bất kỳ mức giá nào hệ thống xác định, cơ chế đó nằm ở bài cách đọc bảng giá chứng khoán.

Biên độ giá giới hạn kích thước thân nến

Điều kiện bóng trên dài ít nhất gấp đôi thân nến đồng nghĩa:

Thân nến chỉ chiếm tối đa một phần ba chiều cao của cả cây nến khi không có bóng dưới.

Với cổ phiếu có giá tham chiếu 20.000 đồng trên HOSE:

• Biên độ dao động tối đa: 18.600–21.400 đồng.
• Chiều cao tối đa của cây nến: 2.800 đồng.
• Thân nến sao băng tối đa khoảng 900 đồng (4,5% giá tham chiếu).

Đây là giới hạn do biên độ giá, không phải dấu hiệu cho thấy lực bán luôn mạnh hơn.

Nến sao băng trên UPCoM có gì khác?

Trên UPCoM:

• Không có phiên ATO và ATC.
• Giá đóng cửa là mức khớp cuối cùng trong phiên liên tục.
• Biên độ là ±15% thay vì ±7% trên HOSE.

Vì biên độ rộng hơn, thân nến sao băng có thể lớn hơn, tối đa khoảng 2.000 đồng với cổ phiếu tham chiếu 20.000 đồng.

Khi nào nến sao băng không còn nhiều ý nghĩa?

Nến sao băng dễ mất hiệu lực trong hai trường hợp:

• Cổ phiếu thanh khoản thấp: Bóng trên dài có thể chỉ phản ánh sổ lệnh mỏng, không phản ánh lực bán thực sự.
• Phiên đáo hạn phái sinh: Khối lượng lớn tập trung ở ATC có thể làm xuất hiện bóng trên dài do hoạt động tất toán vị thế. (đọc thêm bài khối lượng đột biến.)

Ngoài ra, nến sao băng chỉ phản ánh diễn biến của một phiên giao dịch, nên cần có phiên sau xác nhận trước khi đánh giá tín hiệu đảo chiều. (đọc thêm bài: mẫu hình nến đảo chiều.)

Đọc tiếp trong tuyến

Sao băng khép lại nhóm mẫu một cây nến có bóng dài. Bài kế tiếp rời khỏi từng mẫu riêng lẻ để hỏi một câu chung, rằng mẫu nến tiếp diễn khác mẫu đảo chiều ở chỗ nào. Muốn xem lại toàn bộ danh sách mẫu và cách xếp nhóm thì quay về các mẫu hình nến Nhật.