Nến sao băng là cây nến thân nhỏ nằm ở đáy với một cái bóng dài chĩa lên trên. Hình thì dễ nhớ. Chỗ ít ai để ý là hai đầu cây nến ấy sinh ra ở hai chỗ khác nhau trong một phiên, và cái đầu quyết định tên gọi lại là cái sinh ra muộn nhất.
Bài này nằm trong tuyến mẫu hình nến chuyên sâu, đi tiếp sau bài về mẫu harami.
Nến sao băng là cây nến thân nhỏ ở đáy với bóng trên dài
Nến sao băng là mẫu một phiên với ba đặc điểm hình học: thân ngắn nằm ở phần đáy, bóng trên dài ít nhất gấp đôi thân, và bóng dưới rất ngắn hoặc không có. Nó đứng ở cuối một đợt tăng và mô tả một phiên mà giá chạy lên rồi bị đẩy trả về gần chỗ xuất phát.
Chứng khoán DSC nêu bốn tiêu chí, ba tiêu chí đầu đo hình dạng và tiêu chí thứ tư nói về chỗ đứng: cây nến phải nằm sau một giai đoạn tăng giá. Ba phép đo hình dạng đều lấy chiều dài thân nến làm thước, đúng cách nến búa được đo, nên chúng không đổi khi bạn chuyển khung thời gian.
Bốn cái tên cho hai dáng nến
Dáng nến bóng trên dài này không chỉ có một tên. Đặt nó sau một đợt giảm thì tài liệu gọi là búa ngược và đọc thành tín hiệu tăng. Đặt sau một đợt tăng thì nó là sao băng và đọc thành tín hiệu giảm. Cùng bốn mức giá, cùng một hình, hai kết luận ngược nhau.
Ghép với cặp búa và người treo cổ thì cả nhóm gọn lại thành một bảng hai chiều. Bốn cái tên nghe rời rạc hoá ra chỉ là hai dáng nến nhân hai bối cảnh.
Hai tài liệu tiếng Việt phân biệt sao băng với búa ngược theo hai cách khác nhau. TradingView xếp chúng là cùng một dáng nến và tách nhau ở chiều của đoạn giá đứng trước. Chứng khoán DSC thì nói bóng dưới của sao băng gần như không có, trong khi búa ngược có bóng dưới dài. Cách của TradingView trùng với mô tả của Steve Nison; cách của DSC thêm một tiêu chí hình học mà bản gốc không đặt ra. Gặp một cây nến ở vùng giáp ranh, hai người đọc hai tài liệu sẽ gọi ra hai cái tên.
Bóng trên và điểm đóng cửa không cùng một chỗ mà ra
Ba tiêu chí hình dạng đều đo từ thân nến, mà thân nến cần hai mức giá là giá mở cửa và giá đóng cửa. Trên HOSE, hai mức ấy không do khớp lệnh liên tục sinh ra. Giá mở cửa là kết quả phiên ATO từ 9h00 tới 9h15, giá đóng cửa là kết quả phiên ATC từ 14h30 tới 14h45. Cả hai đều là đấu giá định kỳ, tức hệ thống gom lệnh rồi chọn một mức giá duy nhất khớp được nhiều nhất.
Đỉnh phiên thì khác. Nó là mức cao nhất từng khớp trong gần bốn tiếng khớp lệnh liên tục, cộng lại từ 9h15 tới 11h30 và từ 13h00 tới 14h30.
Đặt hai mốc giờ ấy cạnh nhau thì cây sao băng hoá ra là hai mảnh ghép lại, mỗi mảnh do một cơ chế khớp lệnh sinh ra. Cái bóng trên là dấu vết của cả buổi giao dịch. Cái mép dưới của thân, thứ quyết định bóng trên có gấp đôi thân hay không, là kết quả của mười lăm phút cuối cùng.
Lúc 14h29 nó chưa phải sao băng
Hệ quả thực dụng nằm ở đây. Cây nến ngày chỉ có hình cuối cùng lúc 14h45, trước đó nó chưa xong.
Lấy một phiên mở tại tham chiếu 20.000 đồng, leo lên 21.000 rồi lùi dần. Tới 14h29 giá đang ở 20.700, và cây nến lúc ấy là một cây tăng thân dài với bóng trên 300 đồng, chưa bằng nửa thân, không chạm tiêu chí nào của sao băng. Phiên ATC khớp ở 19.700. Cây nến ngày thu được có thân 300 đồng nằm ở đáy và bóng trên 1.000 đồng, gấp hơn ba lần thân.
Không có cách nào nhìn thấy cây nến ở nhịp sau đang thành hình rồi kịp phản ứng trong cùng phiên, vì mười lăm phút ấy là một cuộc đấu giá chứ không phải một đoạn khớp lệnh liên tục. Người đặt lệnh ATC chấp nhận khớp ở bất kỳ mức giá nào hệ thống xác định, cơ chế đó nằm ở bài cách đọc bảng giá chứng khoán.
