Ba chàng lính trắng là chuỗi ba cây nến tăng thân dài nối nhau, mỗi cây mở cửa trong thân cây trước và đóng cửa cao hơn cây trước. Ba con quạ đen là hình lật ngược. Con số ba ở đây không chỉ đếm số cây nến: trên sàn Việt Nam, ba phiên đúng bằng một chu kỳ thanh toán.
Bài này nằm trong tuyến mẫu hình nến chuyên sâu, đi tiếp sau bài về mây đen che phủ.
Ba chàng lính trắng là chuỗi ba phiên cùng chiều
Ba chàng lính trắng gồm ba cây nến tăng liên tiếp, mỗi cây thân dài và bóng trên ngắn, giá đóng cửa nằm sát đỉnh phiên. Giá mở cửa của cây sau rơi vào thân cây liền trước, và mỗi cây đóng cửa cao hơn cây trước. Ba con quạ đen lật ngược từng nét của mô tả đó.
Điều kiện mở cửa có hai cách viết đang cùng lưu hành. Bản gốc đòi giá mở cửa nằm trong thân cây trước; một số tài liệu tiếng Việt lại viết là bằng hoặc cao hơn giá đóng cửa cây trước. Hai cách chỉ gặp nhau ở đúng một mức giá, chính là giá đóng cửa phiên trước. Trên HOSE, mức giá duy nhất thoả mãn được cả hai cách viết ấy cũng chính là giá tham chiếu của phiên sau, tức là tâm của biên độ phiên đó.
Ba phiên đúng bằng một chu kỳ thanh toán
Cổ phiếu mua trong một phiên không về tài khoản ngay. Hàng mua ngày T được thanh toán vào ngày T+2, tức hai ngày làm việc sau phiên mua, rồi phân bổ về tài khoản trước 13h. Vì thế nó chỉ bán được từ phiên chiều ngày T+2.
Chu kỳ thanh toán, giờ phân bổ và các dịch vụ đi kèm đều có thể thay đổi. Đối chiếu quy định hiện hành của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam và của công ty chứng khoán bạn đang dùng trước khi dựa vào các mốc trong bài.
Đặt hai chuyện đó cạnh nhau thì ra một trùng hợp đáng để ý. Mẫu hình trải ba phiên, chu kỳ thanh toán cũng ba phiên. Người mua ở phiên đầu tiên chỉ có hàng vào chiều phiên cuối cùng của chính mẫu hình ấy.
Nguồn cung bị khoá suốt hai phiên rưỡi
Trong hai phiên đầu và cả buổi sáng phiên thứ ba, chỉ người đã cầm cổ phiếu từ trước mới bán ra được. Người mua trong chính đợt tăng này không bán ra được, vì hàng chưa về, và thị trường cơ sở Việt Nam không cho bán khống, tức vay cổ phiếu của người khác để bán trước rồi mua trả sau, nên không có đường vòng nào khác.
Đây là ràng buộc cơ học chứ không phải nhận định về tâm lý đám đông. Lượng hàng vừa mua trong chuỗi không thể góp vào bên bán trước 13h phiên thứ ba, dù người cầm nó có muốn chốt lời tới đâu.
Điều đó đổi cách đọc cây nến thứ ba. Đó là phiên đầu tiên trong mẫu mà nguồn cung mới có mặt đầy đủ, nên bóng trên của nó mang nhiều thông tin hơn bóng trên của hai cây trước. Hai cây đầu chưa có cơ hội mang thông tin ấy.
Phía tiền thì khoá lỏng hơn phía hàng
Ba con quạ đen nhìn qua là bản đối xứng. Tiền bán cổ phiếu cũng theo đúng chu kỳ đó, nên người bán ở phiên đầu chỉ nhận tiền vào chiều phiên cuối.
Hai phía không chặt như nhau. Công ty chứng khoán có dịch vụ ứng trước tiền bán, đổi lại là một khoản phí, nên tiền quay lại được sớm hơn mốc thanh toán. Phía cổ phiếu không có dịch vụ tương đương, bởi thứ tương đương chính là bán khống.
Nói cách khác, chuỗi ba phiên tăng bị chặn nguồn cung chặt hơn chuỗi ba phiên giảm bị chặn nguồn tiền. Đó là một bất đối xứng của thị trường Việt Nam, không phải của mẫu hình nến.
Ba lần 7% không phải 21%
Mỗi phiên lấy giá đóng cửa phiên trước làm giá tham chiếu, nên biên độ trôi theo giá chứ không đứng yên. Cổ phiếu HOSE đang ở 20.000 đồng đi qua ba phiên trần sẽ dừng ở 24.400 đồng, tức tăng 22,00%. Ba phiên sàn đưa nó về 16.100 đồng, tức giảm 19,50%.
Con số lý thuyết là 22,50% và 19,56%. Bước giá bào bớt cả hai, vì giá trần được làm tròn xuống còn giá sàn được làm tròn lên, và lần nào cũng bào về phía có lợi cho việc giá đi ngắn lại.
Phần chênh giữa hai chiều là điều đáng nhớ hơn cả. Cùng một biên độ 7%, ba phiên trần đưa giá đi xa hơn ba phiên sàn khoảng hai điểm rưỡi phần trăm. Ba con quạ đen vì thế không bao giờ khoét sâu bằng mức mà ba chàng lính trắng đẩy lên được.
