Mẫu harami là cặp nến lồng nhau: cây lớn đứng trước, cây nhỏ tới sau và nằm gọn trong thân cây lớn. Tên tiếng Việt quen dùng là nến mẹ bồng con. Chỗ khó nằm ở hai câu hỏi khác: nhỏ bao nhiêu thì đủ nhỏ, và vì sao biên độ của sàn Việt Nam không cho cây con đi khắp thân cây mẹ.
Bài này nằm trong tuyến mẫu hình nến chuyên sâu, đi tiếp sau bài về ba chàng lính trắng.
Mẫu harami là cây nến nhỏ nằm trong thân cây nến trước
Mẫu harami gồm hai cây nến liên tiếp. Cây thứ nhất thân dài, cùng chiều với đoạn giá đứng trước nó. Cây thứ hai thân ngắn và nằm trọn trong thân cây thứ nhất, đo theo hai mức giá mở cửa và đóng cửa chứ không tính bóng. Harami tăng đứng cuối một nhịp giảm, harami giảm đứng cuối một nhịp tăng.
Steve Nison giữ nguyên chữ harami của tiếng Nhật cổ, nghĩa là mang bầu, rồi gọi cây dài là nến mẹ và cây ngắn là nến con. Cách gọi ấy tiện hơn tên tiếng Anh vì nó nói luôn quan hệ giữa hai cây: một cây chứa cây kia.
Bóng nến nằm ngoài phép đo. Cây con thò bóng quá đỉnh thân cây mẹ vẫn là harami, miễn thân nó còn nằm trong. Chỗ này giống hệt nến nhấn chìm. Đảo thứ tự hai cây nến thì chính cặp nến ấy thành mẫu nhấn chìm.
Nhỏ bao nhiêu thì đủ nhỏ
Nison dừng lại ở chữ nhỏ, không đưa con số. Tài liệu tiếng Việt phổ biến thì quy ra 25%: thân cây con không vượt quá một phần tư thân cây mẹ. Con số ấy không có trong bản gốc, nhưng nó tiện, và nó rơi vào đúng cái bẫy mà bài nến doji đã gặp, tức một ngưỡng phần trăm đặt lên thang giá chia nấc.
Nấc giá, tức khoảng cách nhỏ nhất giữa hai mức giá đặt lệnh được, trên HOSE là 50 đồng với cổ phiếu từ 10.000 tới 49.950 đồng. Thân nến luôn là hiệu của hai mức giá nên nó luôn là bội số của nấc. Ghép hai điều đó với ngưỡng 25% thì ra một giới hạn cứng: thân nến mẹ phải dày ít nhất bốn nấc thì nến con mới được phép có thân.
Thân mẹ ba nấc thì 25% của nó chưa tới một nấc, nên cây con buộc phải có giá mở cửa bằng đúng giá đóng cửa. Thân mẹ một nấc thì không còn mức giá nào nằm giữa để cây con đứng vào, và mẫu hình không dựng được. Với cổ phiếu 20.000 đồng, bốn nấc là 200 đồng, tức 1% giá.
Harami thập tự là cùng mẫu đó với cây con teo hết thân
Cây con teo tới mức giá mở cửa trùng giá đóng cửa thì nó thành một cây doji, và mẫu hình có tên riêng là harami thập tự. TradingView xếp nó thành một mục riêng trong thư viện nhận dạng tự động, tức máy cũng đếm nó tách khỏi harami thường.
Ý nghĩa đổi theo. Harami nói bên đang thắng chậm lại; harami thập tự nói hai bên đứng ngang nhau ngay giữa thân cây mẹ. Nhưng lưới nấc giá ép mẫu hình vào dạng này mỗi khi phiên hẹp, nên trên bảng giá Việt Nam một harami thập tự chưa chắc đã là dấu hiệu mạnh hơn. Nhiều khi nó chỉ là dấu hiệu cổ phiếu đó hôm ấy đi được ít quá.
Màu của nến con không phải điều kiện
Nến nhấn chìm đòi hai thân ngược màu, đó là tiêu chí thứ ba trong mô tả của Nison. Harami thì không đòi. Cây con ngược màu cây mẹ là trường hợp hay gặp và cũng dễ đọc nhất, nhưng cây con cùng màu vẫn giữ nguyên tên mẫu.
Hai mẫu mô tả hai diễn biến khác nhau nên điều kiện cũng khác nhau. Nhấn chìm mô tả một bên vừa giành được quyền kiểm soát, và màu chính là dữ kiện chứng minh chuyện đó. Harami mô tả một bên đang hụt hơi, mà dấu hiệu hụt hơi nằm ở biên độ co lại chứ không nằm ở chiều của cây nến sau. Sau một cây mẹ dài 2.000 đồng, phiên nhích lên 50 đồng và phiên lùi 50 đồng nói gần như cùng một điều.
Nến con luôn phải mở cửa ngược chiều nến mẹ
Điều kiện lọt thân kéo theo một hệ quả đọc được ngay từ lệnh ATO, tức lệnh đặt trước giờ mở cửa để khớp đúng tại giá mở cửa. Giá tham chiếu phiên sau chính là giá đóng cửa nến mẹ, mà giá đóng cửa ấy nằm ở một đầu thân mẹ chứ không nằm giữa. Muốn lọt vào trong thân, cây con phải mở cửa lệch khỏi tham chiếu, và lệch về phía ngược với chiều cây mẹ.
Harami tăng có mẹ đỏ đóng cửa ở đáy thân, nên cây con phải mở cửa trên tham chiếu. Harami giảm có mẹ xanh đóng cửa ở đỉnh thân, nên cây con phải mở cửa dưới tham chiếu. Phiên mở cửa đúng bằng tham chiếu thì mẫu hình chỉ còn dựng được theo cách đọc lỏng, cách chấp nhận hai đầu thân trùng nhau.
Biên độ cắt mất phần thân mẹ ở xa
Cây con không đi được khắp thân cây mẹ. Cây con thuộc về phiên sau, và trần với sàn của phiên đó tính từ giá đóng cửa nến mẹ, tức từ một đầu thân mẹ. Thân mẹ dài quá một biên độ đo từ giá đóng cửa của chính nó thì phần dư nằm ngoài, và không lệnh nào chạm tới.
Đặt số vào cho rõ. Nến mẹ đóng cửa 20.000 đồng thì phiên sau chạy trong khoảng 18.600 tới 21.400 đồng, tức 1.400 đồng mỗi phía.
Với harami tăng, nến mẹ là cây đỏ. Cây đỏ dài nhất đóng cửa tại 20.000 đồng là cây mở tại trần 23.000 rồi rơi kịch sàn, thân 3.000 đồng. Phiên sau chỉ lên tới 21.400 đồng, tức chạm được 1.400 trên 3.000 đồng thân mẹ, đúng 46,7%.
Với harami giảm, nến mẹ là cây xanh. Cây xanh dài nhất đóng cửa tại 20.000 đồng là cây mở tại sàn 17.400 rồi leo kịch trần, thân 2.600 đồng. Phiên sau xuống tới 18.600, cũng đúng 1.400 đồng, nhưng lần này là 53,8% thân mẹ.
Quãng với tới bằng nhau ở hai chiều vì cùng là 7% của một mốc 20.000 đồng. Chỗ lệch nằm ở thân mẹ: cây đỏ rơi từ một giá tham chiếu cao hơn nên thân nó dài hơn cây xanh. Đó là cùng một bất đối xứng đã gặp ở ba chàng lính trắng, chỉ đổi chỗ áp dụng.
Từ đây rút ra một hệ quả. Tài liệu tiếng Việt về mẫu này thường nhận định tín hiệu rõ nhất khi nến con nằm quanh giữa thân nến mẹ. Với nến mẹ đỏ dài kịch khung, điểm giữa ấy nằm ngoài tầm với của phiên sau, vì 46,7% chưa tới một nửa. Harami tăng đẹp nhất theo sách không dựng nổi trên cây nến mẹ dài nhất mà sàn cho phép.
