Mô hình vai đầu vai: Cách xác nhận và xác định giá mục tiêu

Mô hình vai đầu vai là mẫu hình thường được sử dụng để nhận diện vùng đỉnh và dự tính đà giảm. Mô hình gồm ba đỉnh liên tiếp: vai trái, đầu và vai phải, trong đó đầu là đỉnh cao nhất. Hai đáy giữa các đỉnh được nối bằng đường viền cổ.

Điểm đáng chú ý là khi đường viền cổ nghiêng, cách kẻ đường này có thể tạo ra điểm xác nhận và giá mục tiêu khác nhau.

Bài viết này nằm trong tuyến bài về mô hình giá.

Cấu tạo và điều kiện xác nhận mô hình vai đầu vai

Mô hình vai đầu vai gồm:

• Vai trái: đỉnh thứ nhất.
• Đầu: đỉnh ở giữa và cao nhất.
• Vai phải: đỉnh thứ ba.
• Đường viền cổ: nối hai đáy giữa các đỉnh.

Mô hình chỉ được xác nhận khi giá đóng cửa cắt xuống dưới đường viền cổ. Khối lượng giao dịch tăng tại điểm phá vỡ cũng là một điều kiện xác nhận.

Đường viền cổ chỉ được xác định sau khi vai phải hoàn thành đáy thứ hai. Kẻ đường này trước thời điểm đó chỉ là ước tính.

Ở cuối xu hướng giảm, mô hình xuất hiện dưới dạng vai đầu vai ngược, gồm ba đáy với đáy giữa sâu nhất. Đường viền cổ nối hai đỉnh trung gian và phép đo mục tiêu được đảo chiều từ giảm sang tăng.

Đường viền cổ nghiêng ảnh hưởng thế nào đến điểm vào lệnh?

Hai đáy của mô hình hiếm khi bằng nhau tuyệt đối, vì vậy đường viền cổ có thể nghiêng lên hoặc nghiêng xuống.

Với cùng một dữ liệu, đường viền cổ nối hai đáy có thể cắt đường giá tại 22.200 đồng ở phiên 56. Nếu kẻ đường nằm ngang từ đáy thấp hơn, điểm cắt có thể xuất hiện tại 23.000 đồng ở phiên 55.

Như vậy, hai cách kẻ tạo ra chênh lệch 800 đồng về điểm vào lệnh trên cùng một cổ phiếu. Không có cách kẻ nào được xem là sai.

Cách xác định giá mục tiêu

Chiều cao mô hình được tính bằng khoảng cách từ đỉnh đầu xuống đường viền cổ.

Khi đường viền cổ nghiêng, vị trí bắt đầu chiếu chiều cao có thể tạo ra hai giá mục tiêu khác nhau.

Ví dụ số liệu giả định để bạn thấy rõ phép tính: đỉnh đầu 30.000 đồng, đáy thứ nhất 24.000 đồng tại phiên 20, đường viền cổ giảm 50 đồng mỗi phiên. Tại phiên thứ 30 nằm ngay dưới đỉnh đầu, viền cổ ở mức 23.500 đồng. Chiều cao mẫu hình đạt 6.500 đồng. Đến phiên thứ 56, giá phá vỡ, cắt qua viền cổ ở 22.200 đồng.

Nếu chiếu 6.500 đồng từ điểm phá vỡ, giá mục tiêu là 15.700 đồng.

Nếu chiếu từ mức đường viền cổ ngay dưới đỉnh đầu, giá mục tiêu là 17.000 đồng.

Khoảng chênh giữa hai mục tiêu là 1.300 đồng, tương ứng với mức dịch chuyển của đường viền cổ trong 26 phiên: 50 đồng × 26 phiên.

Tỷ lệ giảm và thời gian đạt mục tiêu

Cùng một chiều cao 6.500 đồng nhưng tỷ lệ giảm khác nhau do mốc tính toán khác nhau.

Từ đỉnh 30.000 đồng xuống đường viền cổ 23.500 đồng, giá giảm 21,7%.

Từ điểm phá vỡ 22.200 đồng xuống mục tiêu 15.700 đồng, giá giảm 29,3%.

Nếu tính toàn bộ quãng đường từ đỉnh 30.000 đồng xuống mục tiêu 15.700 đồng, mức giảm là 47,7%.

Với biên độ 7% mỗi phiên trên HOSE, bốn phiên giảm sàn liên tiếp khiến giá giảm gộp 25,2%. Để giảm 29,3% sau điểm phá vỡ, giá cần ít nhất năm phiên sàn. Đây là tốc độ nhanh nhất theo biên độ giao dịch; thực tế đường giá thường mất nhiều tuần để di chuyển đến mức dự phóng.

Bạn có thể xem cách tính biên độ cộng dồn ở bài mẫu hình nến Việt Nam.

Rủi ro khi áp dụng mô hình vai đầu vai

Đường viền cổ mang tính chủ quan vì do người phân tích tự kẻ. Thay đổi cách kẻ có thể làm thay đổi điểm vào lệnh, chiều cao mô hình và giá mục tiêu.

Số phiên dùng để xác nhận đỉnh cũng phụ thuộc vào cách lựa chọn của người đọc. Chi tiết về cách chọn độ dài cửa sổ xác nhận được phân tích tại bài cách xác định xu hướng.

Ngoài ra, phá vỡ giả có thể xảy ra khi giá xuyên qua đường viền cổ rồi nhanh chóng quay ngược trở lại.

Vì vậy, mô hình vai đầu vai chỉ cung cấp một khung tham chiếu để định lượng và so sánh, không phải cam kết chắc chắn về hướng đi của thị trường.

Đọc tiếp trong tuyến bài mô hình giá

Vai đầu vai là dạng phức tạp nhất trong nhóm mô hình đảo chiều. Nội dung tiếp theo sẽ chuyển sang dạng đơn giản hơn với hai đỉnh và hai đáy, chỉ có một đường biên nằm ngang và một lần thử lại.

Để xem lại toàn bộ tuyến bài, bạn có thể quay về bài mô hình giá.