Bỏ qua để tới nội dung chính

Cách đọc biểu đồ nến cho người mới từ A-Z

Cách đọc biểu đồ nến từ con số 0: mỗi cây nến nói gì, đọc theo thứ tự nào, và bốn sai lầm khiến người mới hiểu sai tín hiệu trên đồ thị.

Ban Biên Tập Học Đầu Tư6 phút đọc
Đường giá với năm mốc đánh số theo thứ tự nhìn, từ hướng đi chung tới từng cây nến
Đường giá với năm mốc đánh số theo thứ tự nhìn, từ hướng đi chung tới từng cây nến

Nhiều người mới mở biểu đồ chứng khoán thường bối rối trước hàng loạt cây nến xanh đỏ và không biết nên quan sát từ đâu. Thực tế, cách đọc biểu đồ nến không bắt đầu bằng việc học thuộc các mẫu hình mà là hiểu mỗi cây nến đang phản ánh điều gì về diễn biến giá.

Đây là bài trụ mở đầu tuyến bài Đọc nến và biểu đồ cho người mới.

Cấu tạo của một cây nến

Mỗi cây nến ghi lại 4 mức giá trong một khoảng thời gian gồm: giá mở cửa, giá đóng cửa, giá cao nhất và giá thấp nhất.

Cấu tạo một cây nến: thân nến nằm giữa giá mở cửa và giá đóng cửa, bóng trên chạm giá cao nhất, bóng dưới chạm giá thấp nhất
  • Thân nến thể hiện khoảng cách giữa giá mở cửa và giá đóng cửa.
  • Bóng nến cho biết mức giá cao nhất và thấp nhất trong phiên.
  • Tại thị trường Việt Nam, nến xanh là giá đóng cửa cao hơn giá mở cửa, nến đỏ là ngược lại.

Điều quan trọng là thân nến phản ánh kết quả, còn bóng nến phản ánh quá trình giằng co của thị trường. Hai cây nến có cùng giá đóng cửa nhưng khác độ dài bóng nến sẽ mang ý nghĩa hoàn toàn khác nhau.

Chi tiết từng bộ phận và cách đọc tỷ lệ giữa chúng nằm trong bài cấu tạo nến Nhật.

Xem một cây nến hình thành

Cây nến là bản tóm tắt của cả một phiên. Người mới thường quên mất điều đó và nhìn nó như một hình tĩnh có sẵn.

Bấm chạy thử bên dưới để thấy giá chạy trong phiên và cây nến lớn dần theo. Đổi kịch bản để thấy vì sao cùng một biên độ giá lại cho ra ba cây nến khác hẳn nhau.

Mở cửaĐóng cửaCây nến
Mở cửa
Cao nhất
Thấp nhất
Hiện tại
Đóng cửa cao hơn mở cửa. Thân nến xanh, bóng dưới ngắn cho thấy bên bán không ép được giá xuống sâu.

Chú ý kịch bản thứ ba. Giá bị đạp xuống rất sâu rồi được kéo ngược về gần đỉnh phiên. Kết quả là một cây nến thân nhỏ với bóng dưới dài, và cái bóng dài đó chính là dấu vết của cuộc giằng co. Nếu chỉ nhìn giá đóng cửa, bạn mất sạch thông tin này.

Vì sao biểu đồ nến được sử dụng phổ biến?

So với biểu đồ đường, biểu đồ nến cung cấp nhiều thông tin hơn vì thể hiện đồng thời giá mở cửa, đóng cửa, cao nhất và thấp nhất của từng phiên.

Nhờ đó, nhà đầu tư có thể quan sát rõ diễn biến cung cầu và tâm lý thị trường thay vì chỉ nhìn xu hướng giá.

So sánh cùng một bộ dữ liệu trên biểu đồ đường, biểu đồ thanh và biểu đồ nến

Nến được ưa dùng vì phần thân được tô đặc, mắt người bắt được tương quan đó nhanh hơn nhiều so với hai vạch nhỏ trên biểu đồ thanh.

So sánh đầy đủ ưu nhược điểm của từng loại nằm ở bài các loại biểu đồ chứng khoán.

Thứ tự đọc biểu đồ nến đúng cách

Khi mở một biểu đồ, nên quan sát theo trình tự sau:

  1. Xác định xu hướng chung của giá đang tăng, giảm hay đi ngang.
  2. Quan sát cấu trúc đỉnh và đáy để nhận diện xu hướng.
Cấu trúc xu hướng tăng: các đỉnh và đáy nối tiếp nhau ở mức cao dần
  1. Đánh dấu vùng hỗ trợ và kháng cự quan trọng.
  2. Phân tích từng cây nến tại các vùng giá quan trọng thay vì chỉ nhìn cây nến mới nhất.
  3. Kết hợp với khối lượng giao dịch để đánh giá mức độ tin cậy của biến động giá.

Đây là cách giúp hạn chế việc nhận diện sai tín hiệu khi chỉ tập trung vào một mẫu nến riêng lẻ.

Khối lượng là yếu tố không thể bỏ qua

Giá cho biết điều gì đã xảy ra, còn khối lượng giao dịch cho biết mức độ tham gia của thị trường.

Biểu đồ nến kèm cột khối lượng, phiên bật tăng đi cùng khối lượng lớn gấp nhiều lần

Một nhịp tăng hoặc vượt kháng cự đi kèm khối lượng lớn thường đáng tin cậy hơn so với cùng biến động nhưng thanh khoản thấp.

Cách đọc tương quan giá và khối lượng qua các tình huống cụ thể nằm ở bài đọc khối lượng trên biểu đồ.

Bốn sai lầm người mới thường gặp

Đọc một cây nến tách rời khỏi bối cảnh

Không có mẫu nến nào tự mang ý nghĩa. Một cây nến búa chỉ đáng chú ý khi xuất hiện sau một đợt giảm và tại một vùng giá có ý nghĩa. Cũng hình dạng đó xuất hiện giữa vùng đi ngang thì chỉ là một phiên bình thường.

Học tên các mẫu hình trước khi hiểu cấu tạo nến

Có hàng chục mẫu hình nến với những cái tên gợi hình. Học thuộc chúng cho bạn cảm giác đã biết nhiều, nhưng nếu chưa hiểu vì sao bóng dưới dài lại nói lên điều gì thì chỉ đang nhận dạng hình khối. Cấu tạo trước, tên gọi sau.

Nhầm biên độ giá với biến động thật

Trên thị trường Việt Nam, mỗi sàn có biên độ dao động tối đa trong một phiên. Khi một cổ phiếu chạm trần hoặc chạm sàn, lực mua bán còn lại bị dồn sang phiên sau. Cây nến bạn nhìn thấy không phản ánh hết áp lực thật, và đây là khác biệt lớn so với các thị trường không giới hạn biên độ. Nếu chưa nắm cơ chế biên độ, hãy đọc cách đọc bảng giá chứng khoán trước.

Theo dõi quá nhiều khung thời gian cùng lúc

Mở đồng thời khung 5 phút, khung giờ và khung ngày cho ba tín hiệu mâu thuẫn nhau, và bạn sẽ chọn cái nào hợp với điều mình đang muốn tin. Chọn một khung chính khớp với thời gian nắm giữ dự kiến, dùng khung lớn hơn để xác định bối cảnh, bỏ qua phần còn lại.

Biểu đồ nến có những giới hạn gì?

Biểu đồ nến chỉ phản ánh những gì đã diễn ra trên thị trường, không thể dự báo các thông tin chưa xuất hiện như kết quả kinh doanh, chính sách hay các sự kiện bất ngờ.

Ngoài ra, biểu đồ cũng kém hiệu quả với những cổ phiếu thanh khoản thấp và không thể thay thế việc quản trị vốn trong đầu tư.

Đi tiếp theo thứ tự nào

Bốn bài còn lại trong tuyến này được sắp theo đúng thứ tự học:

  1. Các loại biểu đồ chứng khoán để chọn đúng loại đồ thị và hiểu mình đang đánh đổi gì.
  2. Cấu tạo nến Nhật để đọc được một cây nến đơn lẻ ở mức chi tiết.
  3. Mẫu hình nến đảo chiều để nhận ra các tổ hợp đáng chú ý cùng điều kiện đi kèm.
  4. Đọc khối lượng trên biểu đồ để kiểm chứng những gì giá đang nói.

Sau tuyến này, bước tiếp theo là đặt tất cả vào một hệ thống có quy tắc, nội dung của tuyến bài Phân tích kỹ thuật từ A đến Z.

Để đọc biểu đồ nến hiệu quả, hãy bắt đầu từ việc hiểu cấu tạo của từng cây nến, sau đó quan sát xu hướng, vùng hỗ trợ - kháng cự và kết hợp với khối lượng giao dịch. Khi thực hành đều đặn trên biểu đồ thực tế, bạn sẽ hiểu diễn biến cung cầu tốt hơn thay vì chỉ ghi nhớ các mẫu hình nến.

Câu hỏi thường gặp

Người mới nên bắt đầu đọc biểu đồ nến từ đâu?

Bắt đầu từ cấu tạo một cây nến đơn lẻ: bốn mức giá mà nó ghi lại và ý nghĩa của thân nến so với bóng nến. Chỉ khi đọc được một cây nến bạn mới đọc được chuỗi nến. Nhảy thẳng vào học tên các mẫu hình là thứ tự ngược và là lý do nhiều người thuộc lòng hàng chục mẫu hình mà vẫn không hiểu đồ thị.

Biểu đồ nến có dự báo được giá không?

Không. Biểu đồ nến ghi lại điều đã xảy ra, không phải điều sắp xảy ra. Nó cho bạn biết bên mua hay bên bán chiếm ưu thế trong từng phiên, từ đó ước lượng xác suất cho các kịch bản tiếp theo. Bất kỳ tài liệu nào nói một mẫu nến báo trước giá sẽ tăng đều đang bán cho bạn thứ không tồn tại.

Nên xem biểu đồ nến ở khung thời gian nào?

Khung thời gian nên khớp với thời gian bạn dự định nắm giữ. Người nắm giữ vài tháng xem khung ngày và khung tuần; xem khung 5 phút chỉ tạo thêm nhiễu và khiến bạn phản ứng với những biến động không liên quan tới quyết định của mình.

Có cần trả tiền cho phần mềm xem biểu đồ không?

Không bắt buộc. Ứng dụng của các công ty chứng khoán tại Việt Nam đều có sẵn biểu đồ nến với các công cụ cơ bản. Phần mềm trả phí bổ sung dữ liệu và công cụ chuyên sâu, nhưng chúng không giúp bạn đọc đồ thị tốt hơn khi chưa nắm nền tảng.

Nguồn tham khảo

  1. [1]Japanese Candlestick Charting Techniques Steve Nison, Prentice Hall Press, 01/01/2001
  2. [2]Technical Analysis of the Financial Markets John J. Murphy, New York Institute of Finance, 01/01/1999
  3. [3]Quy chế giao dịch chứng khoán niêm yết HOSE

Tuyến bài · Phần 1/5

Đọc nến và biểu đồ cho người mới

  1. 1Cách đọc biểu đồ nến cho người mới từ A-Z
  2. 2Các loại biểu đồ chứng khoán: đường, thanh và nến khác nhau thế nào?
  3. 3Cấu tạo nến Nhật: thân nến, bóng nến và cách đọc tỷ lệ giữa chúng
  4. 4Mẫu hình nến đảo chiều: Cách nhận biết và điều kiện để tín hiệu có giá trị
  5. 5Phân tích khối lượng giao dịch: Đọc gì sau mỗi biến động giá?

Tác giả

Ban Biên Tập Học Đầu TưBan biên tập

Ban biên tập Học Đầu Tư chịu trách nhiệm thu thập, đối chiếu và biên tập toàn bộ nội dung trên trang. Chúng tôi ưu tiên nguồn sơ cấp — công bố thông tin của HOSE, HNX, UPCoM, báo cáo tài chính đã kiểm toán và số liệu của cơ quan quản lý — và luôn ghi rõ nguồn cho mọi số liệu xuất hiện trong bài.

  • Kiểm chứng nguồn sơ cấp
  • Không nhận tài trợ theo mã cổ phiếu

Nội dung được rà soát lần gần nhất ngày .

Bài viết liên quan