Cùng một đồ thị, hai người có thể vẽ hai đường xu hướng khác nhau và đưa ra hai kết luận trái ngược. Nguyên nhân là người phân tích được quyền chọn điểm neo. Vì vậy, đường xu hướng vừa hữu ích, vừa dễ bị sử dụng theo cách chiều lòng nhận định sẵn có.
Đây là bài thứ ba của tuyến Xu hướng, hỗ trợ và kháng cự. Nếu bài trước tập trung cách xác định xu hướng bằng cấu trúc đỉnh đáy, dừng ở phần đếm được các điểm quay đầu, bài này sẽ đi thêm một bước: nối các điểm đó thành đường xu hướng một cách nhất quán.
Đường xu hướng nối đáy hay nối đỉnh
Điều này phụ thuộc vào xu hướng đang quan sát:
Loại đường | Nối cái gì | Nằm ở đâu so với giá |
|---|---|---|
Đường xu hướng tăng | Chuỗi đáy cao dần | Bên dưới giá |
Đường xu hướng giảm | Chuỗi đỉnh thấp dần | Bên trên giá |
Có thể nhớ đơn giản: đường xu hướng nằm ở phía mà giá cần được chống đỡ.
Trong xu hướng tăng, đường xu hướng nằm dưới giá và nối các đáy cao dần. Trong xu hướng giảm, đường xu hướng nằm trên giá và nối các đỉnh thấp dần.
Không nên nối lẫn đỉnh và đáy để tạo thành một đường xu hướng.
Hai điểm để vẽ, điểm thứ ba mới là bằng chứng
Qua hai điểm bất kỳ luôn có thể kẻ một đường thẳng. Vì vậy, hai điểm mới chỉ đủ để vẽ thử, chưa đủ để xác nhận đường xu hướng.
Điểm thứ ba quan trọng vì cho thấy giá tiếp tục phản ứng theo đường đã xác định. Khi có nhiều điểm chạm phù hợp, đường xu hướng có cơ sở đáng tin cậy hơn.
Tuy nhiên, chạm nhiều lần không đồng nghĩa đường càng mạnh mãi. Nếu mỗi lần bật ra đều yếu dần, đó có thể là dấu hiệu đường xu hướng đang mất hiệu lực.
Neo vào bóng nến hay giá đóng cửa?
Mỗi phiên có thể có hai điểm neo phổ biến: giá thấp nhất trong phiên hoặc giá đóng cửa. Hai cách này có thể tạo ra những đường xu hướng khác nhau.
Neo theo bóng nến giữ lại toàn bộ mức giá từng được giao dịch, nhưng một biến động cực đoan trong phiên có thể khiến đường bị kéo lệch.
Neo theo giá đóng cửa giúp giảm bớt nhiễu trong phiên và tạo đường ổn định hơn, nhưng có thể bỏ qua những mức giá thực tế từng được giao dịch.
Không có một quy tắc đúng cho mọi trường hợp. Điều quan trọng là chọn một quy ước và giữ nhất quán trên cùng đồ thị. Thay đổi cách neo giữa chừng có thể khiến bạn luôn tìm được một đường phù hợp với nhận định của mình.
Ba cách dễ tự đánh lừa khi vẽ đường xu hướng
Cả ba đều xuất phát từ cùng một chỗ: bạn là người chọn điểm neo, nên bạn luôn có cách chọn ra đường mình muốn thấy.
- Vẽ khi chưa có xu hướng. Đường xu hướng chỉ mô tả một cấu trúc đã tồn tại, không tạo ra cấu trúc đó. Nếu chưa có đủ các đỉnh và đáy phù hợp, chưa nên cố vẽ đường.
- Thử nhiều đường rồi chọn đường đẹp nhất. Khi liên tục thay đổi điểm neo để tìm đường phù hợp với vị thế đang nắm giữ, phân tích rất dễ trở thành cách hợp thức hóa nhận định có sẵn. Cách hạn chế là xác định quy ước neo trước.
- Liên tục vẽ lại khi đường bị phá. Giá thủng đường, bạn lại kéo một đường mới đi qua đáy vừa tạo để giữ nguyên câu chuyện xu hướng tăng. Nếu muốn điều chỉnh đường, hãy giữ lại đường cũ để đối chiếu thay vì xóa nó.
Độ dốc đường xu hướng không phải con số khách quan
Quan niệm đường xu hướng dốc khoảng 45 độ sẽ bền vững hơn nghe có vẻ hợp lý nhưng không có nhiều ý nghĩa thực tế.
Góc nghiêng thay đổi theo cách hiển thị đồ thị. Kéo giãn hoặc thu hẹp trục thời gian, thay đổi tỷ lệ trục giá hay chuyển từ thang giá tuyến tính sang logarit đều có thể làm góc của cùng một đường thay đổi.
Thay vì quan tâm đến độ dốc bao nhiêu độ, nên tập trung vào những yếu tố có thể kiểm chứng như:
- Đường đã được giá chạm bao nhiêu lần?
- Giá đóng cửa đã nằm ngoài đường chưa?
- Mỗi lần bật khỏi đường có yếu dần không?
Lưu ý khi vẽ đường xu hướng trên thị trường Việt Nam
Một số đặc điểm của thị trường Việt Nam có thể khiến việc chọn điểm neo trở nên khó khăn hơn.
Chuỗi phiên trần hoặc sàn liên tiếp có thể tạo ra các cây nến xếp thành bậc thang và không có điểm quay đầu rõ ràng để làm mốc.
Đáy hình thành từ một phiên chạm sàn cũng cần được thận trọng khi sử dụng làm điểm neo, bởi mức giá có thể bị giới hạn bởi biên độ giao dịch.
Với cổ phiếu thanh khoản thấp, việc neo theo bóng nến có thể rủi ro hơn vì một số lệnh nhỏ cũng có thể tạo ra bóng nến dài và làm lệch đường xu hướng. Trong trường hợp này, neo theo giá đóng cửa có thể là lựa chọn ít sai lệch hơn.
Cách đọc thanh khoản qua khối lượng nằm ở bài đọc khối lượng trên biểu đồ.
Đường xu hướng bị phá chưa đồng nghĩa xu hướng đảo chiều
Đây là giới hạn quan trọng nhất khi sử dụng đường xu hướng.
Giá thủng đường xu hướng chỉ cho thấy nhịp tăng hoặc giảm hiện tại không còn duy trì được tốc độ cũ. Điều đó chưa đủ để kết luận xu hướng đã đảo chiều.
Muốn xác nhận cấu trúc bị phá, cần quay lại đỉnh đáy: trong xu hướng tăng, một đỉnh không vượt được đỉnh trước và sau đó giá phá xuống dưới đáy gần nhất mới cho thấy cấu trúc có dấu hiệu thay đổi.
Vì vậy, thứ tự nên là cấu trúc trước, đường xu hướng sau.
Cấu trúc đỉnh đáy là dữ liệu để quan sát. Đường xu hướng chỉ là cách tóm tắt dữ liệu đó trên đồ thị và luôn có yếu tố chủ quan trong cách lựa chọn điểm neo.
Nếu bạn phải liên tục tranh luận xem nên nối điểm nào, hãy quay lại đếm đỉnh và đáy trước. Nếu cấu trúc vẫn không rõ ràng, thị trường có thể đang đi ngang và khi đó đường xu hướng không phải công cụ phù hợp nhất.
Bước tiếp theo của tuyến là hỗ trợ và kháng cự: vì sao nên xác định thành vùng thay vì một mức giá duy nhất, và cách xây dựng vùng từ các điểm quay đầu gần nhau.
