Phá vỡ đường xu hướng không giống phá vỡ một vùng hỗ trợ hay kháng cự nằm ngang. Lý do nằm ở chính đặc điểm của đường xu hướng: ngưỡng giá thay đổi theo từng phiên. Vì vậy, một đường bị cắt chưa đồng nghĩa với việc xu hướng đã đảo chiều.
Phần dựng đường xu hướng nằm ở bài vẽ đường xu hướng, và các cú vượt biên ở bài phá vỡ thật và phá vỡ giả.
Phá vỡ đường xu hướng nói về tốc độ, không phải hướng
Đường xu hướng tăng mô tả tốc độ đi lên của giá thông qua các đáy cao dần. Khi giá cắt xuống dưới đường, điều thay đổi trước tiên là nhịp tăng, chưa chắc là hướng đi của xu hướng.
Thấy rõ nhất khi đặt hai đường lên cùng một chuỗi giá.
Một đường dốc được dựng từ các đáy gần nhau có thể phản ánh nhịp tăng trong một tháng, trong khi đường thoải hơn với các điểm neo xa nhau lại mô tả xu hướng kéo dài nhiều tháng. Đường dốc có thể bị phá vỡ trong khi đường dài hạn vẫn được giữ nguyên.
Vì vậy, trước khi đọc tín hiệu, cần xác định rõ đường xu hướng đang phản ánh nhịp nào. Không nên lấy tín hiệu của một nhịp ngắn để kết luận về xu hướng dài hơn.
Đường xu hướng tự thay đổi ngưỡng theo thời gian
Khác với vùng hỗ trợ, kháng cự nằm ngang, đường xu hướng có độ dốc nên mức giá của đường thay đổi qua từng phiên.
Điều này dẫn tới một trường hợp dễ gây nhầm lẫn: giá có thể phá vỡ đường xu hướng dù không giảm đáng kể. Nếu giá đi ngang đủ lâu, chính đường xu hướng có thể dịch chuyển lên và cắt qua giá..
Đường càng dốc, ngưỡng càng thay đổi nhanh và càng dễ bị phá vỡ bởi một nhịp nghỉ bình thường. Vì vậy, khi đánh giá một cú phá vỡ, cần xác định rõ phiên nào giá cắt đường, thay vì chỉ nói cổ phiếu đã phá đường xu hướng.
Đường gãy không có nghĩa cấu trúc đã gãy
Bài vẽ đường xu hướng đã nêu nguyên tắc này ở phần cuối. Đây là phần tách bạch hai lớp thông tin để nhà đầu tư có thể sử dụng được. Cấu trúc đỉnh đáy và đường xu hướng là hai lớp thông tin khác nhau.
Đường xu hướng phụ thuộc vào các điểm neo do người phân tích lựa chọn. Trong khi đó, cấu trúc giá dựa trên diễn biến thực tế của các đỉnh và đáy. Một đáy mới có thể nằm dưới đường xu hướng nhưng vẫn cao hơn đáy trước đó. Khi ấy, đường đã gãy nhưng cấu trúc tăng chưa bị phá vỡ.
Đây là tình huống phổ biến. Đường xu hướng thường có thể bị phá trước khi cấu trúc thay đổi đáng kể, thậm chí trước nhiều tháng.
Vì vậy, khi đọc biểu đồ, nên ưu tiên cấu trúc đỉnh đáy để xác định hướng đi, sau đó sử dụng đường xu hướng để đánh giá sự thay đổi về nhịp độ. Cách đếm cấu trúc nằm ở bài xác định xu hướng bằng cấu trúc đỉnh đáy.
Kiểm chứng một cú phá vỡ đường xu hướng
Các bước xác nhận phá vỡ thật và phá vỡ giả có thể áp dụng cho đường xu hướng: giá chọc qua trong phiên, đóng cửa bên ngoài đường, duy trì diễn biến đó trong các phiên tiếp theo và có thể quay lại kiểm định đường cũ.
Tuy nhiên, đường xu hướng có hai điểm cần lưu ý.
Bộ lọc theo tỷ lệ phần trăm khó áp dụng hơn. Với vùng giá nằm ngang, tỷ lệ xuyên qua được tính trên một mức cố định. Với đường dốc, mức giá của đường thay đổi theo thời gian nên kết quả có thể khác nhau tùy phiên được chọn.
Cú kiểm định lại không nhất thiết diễn ra tại mức giá cũ. Trong thời gian giá quay lại thử đường, bản thân đường xu hướng đã dịch chuyển. Vì vậy, chờ giá quay về đúng mức tại thời điểm phá vỡ có thể khiến nhà đầu tư bỏ lỡ tín hiệu kiểm định.
Cách tiếp cận thực tế là dùng đường xu hướng để nhận biết nhịp tăng đang chậm lại, sau đó kiểm tra cấu trúc đỉnh đáy để xác định liệu hướng đi có thực sự thay đổi hay chưa.
Đặc điểm của đường xu hướng trên thị trường Việt Nam
Một số đặc điểm của thị trường Việt Nam có thể khiến đường xu hướng dễ bị phá vỡ hơn.
Chuỗi phiên tăng trần có thể tạo ra đường xu hướng quá dốc. Khi cổ phiếu liên tiếp tăng trần, các đáy hình thành với bước tăng lớn và tương đối đều. Đường nối những đáy này có thể dốc bất thường. Khi chuỗi tăng trần dừng lại và giá đi ngang vài phiên, đường dễ bị cắt dù chưa xuất hiện tín hiệu rõ ràng về sự thay đổi cung cầu.
Chu kỳ thanh toán có thể kéo dài nhịp nghỉ. Cổ phiếu mua trong ngày không thể bán lại ngay trong cùng phiên, khiến một số nhịp điều chỉnh hoặc tích lũy kéo dài hơn. Khi giá đi ngang, đường xu hướng dốc tiếp tục dịch chuyển và khả năng bị phá vỡ tăng lên.
Cổ phiếu thanh khoản thấp có thể tạo điểm neo thiếu tin cậy. Một giao dịch nhỏ cũng có thể hình thành đáy mới để đường xu hướng dựa vào. Khi điểm neo không phản ánh tốt diễn biến cung cầu, tín hiệu phá vỡ đường sau đó cũng có giá trị hạn chế.
Khi đường xu hướng bị phá vỡ, cần nhìn gì?
Phá vỡ đường xu hướng là tín hiệu về nhịp độ, chưa phải kết luận về xu hướng. Đường có thể gãy trước, trong khi cấu trúc đỉnh đáy vẫn được giữ nguyên.
Khi xuất hiện một cú phá vỡ, hai câu hỏi quan trọng là: đường được dựng từ các điểm neo gần hay xa, và giá thực sự giảm hay chỉ đi ngang trong lúc đường tự dịch chuyển lên.
Nếu đường bị phá nhưng cấu trúc chưa thay đổi, tín hiệu nên được xem như cảnh báo rằng nhịp tăng đang chậm lại thay vì mặc định thị trường đã đảo chiều.
Cấu trúc giá vẫn là lớp xác nhận quan trọng hơn. Để đánh giá đầy đủ một cú phá vỡ, cần kết hợp diễn biến giá sau điểm gãy với các tiêu chí xác nhận của phá vỡ thật và phá vỡ giả.
