Khi xem biểu đồ chứng khoán, bạn có thể bắt gặp các con số 1, 2, 3, 4, 5 cùng các chữ A, B, C được đánh dấu trên đường giá. Đây là cách đánh dấu trong lý thuyết sóng Elliott.
Bài viết này giải thích sóng Elliott là gì, cấu trúc năm sóng đẩy, ba sóng điều chỉnh, ba quy tắc đếm bắt buộc và những hạn chế khiến cùng một biểu đồ có thể xuất hiện nhiều cách đếm khác nhau.
Đây là bài trụ trong tuyến nội dung về sóng Elliott. Bạn có thể đọc trước lý thuyết Dow và xác định xu hướng.
Sóng Elliott là gì
Sóng Elliott là phương pháp phân tích kỹ thuật dựa trên giả định giá thị trường di chuyển theo chu kỳ lặp lại gồm tám sóng. Một chu kỳ gồm năm sóng đẩy đi theo xu hướng chính và ba sóng điều chỉnh đi ngược xu hướng.
Mô hình này được áp dụng trên nhiều khung thời gian, từ vài phút đến hàng thập kỷ.
Ralph Nelson Elliott (1871–1948), một kế toán viên người Mỹ, phát triển lý thuyết này vào những năm 1930. Ông xuất bản The Wave Principle năm 1938, sau đó công bố các bài viết tóm tắt trên Financial World năm 1939 và tổng kết hệ thống lý thuyết vào năm 1946.
Theo giả định cốt lõi được mô tả, giá cổ phiếu không chuyển động hoàn toàn ngẫu nhiên. Biến động giá phản ánh tâm lý tập thể của nhà đầu tư, và tâm lý này có xu hướng lặp lại theo chu kỳ.
Cấu trúc năm sóng đẩy và ba sóng điều chỉnh
Một chu kỳ Elliott hoàn chỉnh gồm hai pha:
- Pha đẩy: gồm năm sóng, đánh số từ 1 đến 5, đi theo xu hướng chính.
- Pha điều chỉnh: gồm ba sóng A, B, C, đi ngược lại pha đẩy trước đó.
Trong năm sóng đẩy, sóng 1, 3 và 5 đi cùng chiều xu hướng. Sóng 2 và 4 là các nhịp điều chỉnh ngược chiều.
Sau khi sóng 5 hoàn tất, pha điều chỉnh bắt đầu. Sóng A và C đi theo hướng điều chỉnh, trong khi sóng B là nhịp hồi nằm giữa A và C.
Ví dụ về năm sóng đẩy
Giả sử giá bắt đầu từ 100:
- Sóng 1: 100 lên 110, tăng 10 điểm.
- Sóng 2: 110 xuống 104, giảm 6 điểm.
- Sóng 3: 104 lên 124, tăng 20 điểm.
- Sóng 4: 124 xuống 117, giảm 7 điểm.
- Sóng 5: 117 lên 128, tăng 11 điểm.
Trong ví dụ này, sóng 2 thoái lui 60% sóng 1, còn sóng 4 thoái lui khoảng 35% sóng 3.
Các mức Fibonacci như 38,2% có thể được dùng để tham khảo độ sâu của nhịp điều chỉnh. Tuy nhiên, việc sóng 2 thoái lui 60% hay 38,2% đều có thể hợp lệ.
Sóng 3 trong ví dụ dài 20 điểm, gấp đôi sóng 1. Đây là dạng thường gặp. WaveBasis cho biết sóng 3 thường là sóng dài nhất trong pha đẩy, nhưng lý thuyết không bắt buộc sóng 3 phải dài nhất.
Ba sóng điều chỉnh A, B, C
Sau đỉnh 128:
- Sóng A: 128 xuống 119, giảm 9 điểm.
- Sóng B: 119 lên 124, hồi 5 điểm.
- Sóng C: 124 xuống 112, giảm 12 điểm.
Sóng B lấy lại khoảng 56% mức giảm của sóng A. Sóng C giảm sâu hơn sóng A và kết thúc tại 112.
Sau toàn bộ chu kỳ, giá vẫn cao hơn mức khởi đầu 100. Pha đẩy tăng tổng cộng 28 điểm, trong khi pha điều chỉnh lấy đi 16 điểm.
Các mô hình điều chỉnh như zigzag, phẳng và tam giác sẽ được phân tích riêng trong tuyến nội dung về sóng Elliott.
Ba quy tắc đếm sóng Elliott bắt buộc
Ba quy tắc cốt lõi của đếm sóng Elliott khác với các tỷ lệ Fibonacci ở chỗ: đây là điều kiện bắt buộc. Nếu một cách đếm vi phạm quy tắc, cách đếm đó phải được đánh số lại.
1. Sóng 2 không được vượt điểm bắt đầu sóng 1
Sóng 2 không được lùi sâu hơn điểm bắt đầu của sóng 1.
Trong ví dụ, sóng 1 bắt đầu tại 100 nên đáy sóng 2 phải nằm trên 100. Sóng 2 dừng tại 104 nên cách đếm vẫn hợp lệ.
2. Sóng 3 không được ngắn nhất
Sóng 3 không được là sóng ngắn nhất trong ba sóng 1, 3 và 5.
Ví dụ:
- Sóng 1 dài 10 điểm.
- Sóng 3 dài 20 điểm.
- Sóng 5 dài 11 điểm.
Sóng 3 không phải sóng ngắn nhất nên cách đếm đáp ứng quy tắc.
Điểm đáng chú ý là quy tắc này chưa thể được kiểm tra hoàn toàn khi sóng 5 chưa kết thúc. Trong thời gian sóng 5 vẫn vận động, cách đếm hiện tại vẫn có thể bị phá vỡ về sau.
3. Sóng 4 không được lấn vào vùng giá sóng 1
Sóng 4 không được lấn vào vùng giá của sóng 1.
Trong ví dụ, đỉnh sóng 1 là 110 và đáy sóng 4 là 117. Vì sóng 4 vẫn nằm trên vùng giá sóng 1 nên cách đếm hợp lệ.
WaveBasis lưu ý một ngoại lệ liên quan đến mô hình tam giác chéo, trong đó sóng 4 có thể lấn vào vùng giá sóng 1. Ngoài trường hợp này, quy tắc thứ ba vẫn được xem là điều kiện bắt buộc.




