Sau khi dùng cấu trúc thị trường để xác định hành động giá cổ phiếu đang vận động như thế nào, câu hỏi tiếp theo là giá đang nằm ở khu vực nào. Trong price action, có hai cách tiếp cận phổ biến: xác định vùng cung cầu hoặc sử dụng vùng hỗ trợ kháng cự.
Hai khái niệm này có thể xuất hiện ở những mức giá hoàn toàn khác nhau trên cùng một biểu đồ. Điểm khác biệt quan trọng nằm ở cách xác định vùng và cách đánh giá những lần giá quay trở lại. Bài viết thuộc chuỗi hướng dẫn price action.
Vùng cung cầu là gì
Vùng cung cầu là một khoảng giá đi ngang ngắn, còn gọi là nền giá, xuất hiện ngay trước một nhịp tăng hoặc giảm mạnh.
- Nền giá trước nhịp tăng tạo thành vùng cầu.
- Nền giá trước nhịp giảm tạo thành vùng cung.
Điểm khác với hỗ trợ và kháng cự là vùng cung cầu được xác định từ một lần giá đi qua khu vực đó. Không cần chờ giá đảo chiều nhiều lần mới hình thành vùng.
LuxAlgo chia vùng cung cầu thành bốn dạng dựa trên hướng giá đi vào và đi ra. Trong đó:
- Tăng – nền – tăng và giảm – nền – tăng tạo vùng cầu.
- Giảm – nền – giảm và tăng – nền – giảm tạo vùng cung.
CrossTrade đưa ra cách định lượng cụ thể hơn. Một cú bứt, tức nhịp biến động mạnh, cần tối thiểu ba cây nến liên tiếp đi cùng một hướng. Nền giá gồm một đến ba cây nến nhỏ nằm ngay trước cú bứt. Vùng cung cầu được lấy từ đỉnh đến đáy của nền giá này.
So sánh vùng cung cầu và hỗ trợ kháng cự
Trên biểu đồ ví dụ, giá tạo đáy 100 ở phiên 4, sau đó bật lên và tạo đáy 101 ở phiên 9.
Theo cách vẽ truyền thống, hai đáy này được nối lại để hình thành vùng hỗ trợ từ 100 đến 101 sau phiên 9. Cách vẽ này đã có riêng một bài: vẽ vùng, không vẽ đường.
Trong khi đó, người sử dụng cung cầu sẽ tập trung vào cú bứt. Ba phiên 14, 15 và 16 đóng cửa tăng mạnh lần lượt tại 108; 111,5 và 114,5.
Hai cây nến nhỏ ở phiên 12 và 13 được xem là nền giá trước cú bứt. Theo quy tắc của LuxAlgo:
- Biên xa lấy theo giá thấp nhất của bóng nến: 102,8.
- Biên gần lấy theo giá cao nhất của thân nến: 104,2.
Như vậy, vùng cầu 102,8–104,2 được xác định ngay sau phiên 16, khi giá mới chỉ đi qua khu vực này một lần.
Điều đáng chú ý là hai vùng hoàn toàn tách biệt. Vùng hỗ trợ nằm tại 100–101, trong khi vùng cầu nằm tại 102,8–104,2.
Cùng một biểu đồ, người dùng hai phương pháp khác nhau có thể nhìn thấy hai vùng khác nhau. Cả hai đều đúng nếu tuân thủ nhất quán quy tắc của phương pháp mình sử dụng.
Theo cách PriceActionNinja tóm tắt, hỗ trợ và kháng cự cho biết nơi giá từng quay đầu, còn cung cầu cho thấy nơi mất cân bằng giữa lệnh mua và bán bắt đầu.
Ranh giới vùng cung cầu có thể thay đổi
Biên của vùng cung cầu phụ thuộc vào cách người vẽ áp dụng quy tắc.
Nếu đổi biên gần từ thân nến sang bóng nến, vùng cầu có thể mở rộng lên 105, do bóng nến phía trên của phiên 12 chạm mức này.
Nếu mở rộng nền giá từ hai lên ba cây nến, biên xa có thể lùi xuống 102,6.
Vì vậy, LuxAlgo yêu cầu người sử dụng lựa chọn một tiêu chuẩn và áp dụng nhất quán. Đây cũng là điểm cần lưu ý khi đọc các quy tắc price action: nếu định nghĩa không đủ chặt chẽ, cùng một biểu đồ có thể cho ra những vùng khác nhau.
Bài trụ từng chỉ ra điểm yếu của những quy định thiếu chặt chẽ này: không có tín hiệu nào sai vì không có tín hiệu nào được định nghĩa chặt.
Cú chạm thứ hai: vùng cung cầu yếu đi, hỗ trợ mới hình thành
Đây là một trong những khác biệt đáng chú ý nhất giữa vùng cung cầu và hỗ trợ kháng cự.
Theo LuxAlgo, vùng hỗ trợ và kháng cự có thể được xem là đáng tin cậy hơn khi giá kiểm tra lại nhiều lần.
Ngược lại, vùng cầu được xem là mạnh nhất khi chưa bị chạm lần nào. Mỗi lần giá quay trở lại, một phần lượng lệnh đang chờ tại khu vực đó có thể được khớp.
CrossTrade đưa ra mốc đánh giá rằng vùng giá yếu đi sau một đến hai lần kiểm tra và mất tác dụng nếu giá quay lại từ ba lần trở lên.
Trên biểu đồ ví dụ:
- Phiên 24: giá giảm về 103 rồi bật tăng.
- Phiên 28: giá lùi về 103,8 rồi tiếp tục bật tăng.
Theo cách nhìn truyền thống, hai đáy mới này hình thành vùng hỗ trợ 103–103,8 sau phiên 28.
Nhưng với người sử dụng cung cầu, khu vực này đã tồn tại từ phiên 16. Vì vậy, lần quay lại ở phiên 28 chính là lần chạm thứ hai của vùng cầu. Theo cách đánh giá của CrossTrade, đây là trạng thái vùng đã yếu đi.
Điểm cần phân biệt là: cùng một khu vực giá có thể được xem là hỗ trợ mới hình thành theo phương pháp hỗ trợ kháng cự, nhưng lại là vùng cầu đã được kiểm tra lần thứ hai theo phương pháp cung cầu.
Hai công cụ không thể gộp thành một. Nếu dùng tiêu chí số lần chạm của phương pháp này rồi kết luận theo quy tắc của phương pháp kia, kết quả sẽ không còn nhất quán.
