Khối lượng xác nhận xu hướng thế nào

Hai phiên cùng tăng 4% trông y hệt nhau nếu bạn chỉ nhìn cây nến. Cột khối lượng bên dưới thì kể hai câu chuyện khác hẳn, và đó là toàn bộ công dụng của việc dùng khối lượng xác nhận xu hướng.

Bài này thuộc tuyến khối lượng và dòng tiền. Nên đọc phân tích khối lượng giao dịch trước, vì bài đó mổ vào bên trong con số, còn bài này lấy con số đó ra dùng.

Khối lượng xác nhận xu hướng nghĩa là gì

Khối lượng xác nhận xu hướng khi phần lớn khối lượng lớn rơi vào những phiên đi theo hướng chính, còn những phiên hồi ngược lại diễn ra thưa thớt. Trong một xu hướng tăng, các nhịp đẩy có nhiều người tham gia hơn hẳn các nhịp chỉnh. Đó là dấu hiệu bên mua vẫn đang chủ động.

Điều này chỉ đọc được vì không xu hướng nào đi thẳng một mạch. Giá lên một đoạn, dừng lại nghỉ, rồi lại lên. Bạn đếm được các nhịp đó bằng cấu trúc đỉnh đáy, nội dung của cách xác định xu hướng, và khối lượng chỉ có nghĩa khi đặt lên đúng bộ khung ấy.

John Murphy đặt việc này thành một trong mười nguyên tắc giao dịch kỹ thuật của ông: khối lượng nặng phải xuất hiện theo hướng của xu hướng đang chi phối. Trong xu hướng tăng, những phiên tăng phải là những phiên đông người hơn.

Cách phát biểu đó gọn nhưng dễ bị đọc thành một lời hứa. Nó không nói khối lượng dự báo được giá. Nó chỉ nói một xu hướng có nhiều người tham gia thì khó bị lật hơn một xu hướng do vài lệnh đẩy lên.

Bốn tổ hợp giữa giá và cột khối lượng

Chứng khoán DSC trình bày cùng một nội dung theo bốn ô, và đó là cách nhớ tiện nhất.

Giá	Khối lượng	Cách đọc thông thường
Đi lên	Dày lên	Xu hướng tăng đang được nuôi bằng người mua mới
Đi lên	Thưa dần	Đà tăng thưa người, sức bền giảm dần
Đi xuống	Dày lên	Bên bán chủ động, lượng hàng muốn thoát vẫn còn
Đi xuống	Thưa dần	Áp lực bán mỏng đi, hàng đã vơi

Bảng này là điểm khởi đầu để đặt câu hỏi, không phải bốn tín hiệu để hành động. Cùng một ô có thể ứng với nhiều hoàn cảnh khác nhau tuỳ vị trí của giá: khối lượng dày lên khi giá giảm ở vùng đỉnh và cũng khối lượng ấy khi giá giảm ở vùng đáy sau một đoạn rơi dài mang hai hàm ý gần như ngược nhau.

Thử đổi từng trục một để thấy đường giá không cần nhúc nhích mà kết luận vẫn lật:

Mốc so sánh phải là chính mã đó

Một cột khối lượng đứng riêng không nói gì. Ba triệu đơn vị là con số khổng lồ với mã này và là một phiên bình thường với mã khác, nên câu hỏi duy nhất có nghĩa là cột hôm nay to hay nhỏ so với chuỗi phiên gần đây của chính nó.

Thao tác thực tế là bật đường trung bình cho chính cột khối lượng, giống như bạn bật đường trung bình cho giá. DSC dùng trung bình 20 phiên, coi vùng 150 tới 200% mức trung bình là ngưỡng bùng nổ và vùng dưới 30 tới 50% là khối lượng cạn kiệt.

Hai ngưỡng đó là quy ước làm việc chứ không phải hằng số của thị trường. Một mã bluechip thanh khoản đều có thể chẳng bao giờ chạm mức gấp đôi trung bình, trong khi một mã vốn hoá nhỏ vượt ngưỡng đó vài lần mỗi tháng mà không có tin gì. Lấy con số của người khác áp thẳng vào mã bạn đang xem là cách nhanh nhất để có một tín hiệu vô nghĩa.

Khối lượng ở một cú phá vỡ

Chứng khoán Phú Hưng xếp việc xác nhận điểm phá vỡ ngang hàng với việc xác nhận xu hướng, và đây là chỗ khối lượng được dùng nhiều nhất trong thực tế. Giá vượt qua một ngưỡng đã bị chặn nhiều lần là một sự kiện; số người tham gia vào đúng phiên đó quyết định sự kiện ấy nặng hay nhẹ.

Chỗ dễ hiểu sai nằm ở chữ "xác nhận". Khối lượng lớn không làm cú phá vỡ đúng hơn, và một cú phá vỡ giả hoàn toàn có thể diễn ra với khối lượng rất cao, nhất là khi nó kéo theo một loạt lệnh dừng lỗ bị kích hoạt. Điều khối lượng nói được chỉ là có bao nhiêu người đã tham gia vào lúc đó, và một mức giá nhiều người vừa trao tay thì thường trở thành vùng có ý nghĩa cho các phiên sau.

Chiều giảm không đối xứng với chiều tăng

Bảng bốn ô ở trên nhìn cân đối, nhưng cơ chế hai chiều thì không giống nhau.

Giá muốn đi lên thì phải có người bỏ tiền thật ra mua. Giá đi xuống thì không cần ai làm gì cả: chỉ cần người mua bỏ đi và vài lệnh bán chấp nhận hạ giá, giá đã trôi. Một cách diễn giải hợp lý là xu hướng tăng cần khối lượng để nuôi, còn xu hướng giảm có thể tự chạy một mình trong sự vắng lặng.

Hệ quả thực dụng: "giảm với khối lượng thấp" là trạng thái mơ hồ hơn nhiều so với "tăng với khối lượng thấp". Nó có thể là hàng đã vơi, và cũng có thể chỉ là chưa ai buồn quan tâm tới mã đó. Muốn phân biệt thì phải nhìn thêm giá đang ở đâu trong cấu trúc, chứ cột khối lượng một mình không tách được hai trường hợp này.

Ba chỗ quy tắc này gãy ở thị trường Việt Nam

Cơ chế giao dịch trong nước làm lệch cả ba mảnh dữ liệu mà quy tắc trên dựa vào.

Biên độ dao động là chỗ lệch rõ nhất. Biên độ thông thường của cổ phiếu trên HOSE là 7% mỗi phiên, và khi giá chạm trần thì gần như không còn ai muốn bán ở mức đó nữa. Lệnh mua chất thành đống nhưng không có bên đối ứng, nên cột khối lượng của phiên mạnh nhất lại có thể là cột thấp nhất trong cả đoạn.

Cơ chế trần sàn và cách đọc dư mua dư bán nằm trong cách đọc bảng giá chứng khoán. Với bài này chỉ cần nhớ một điều: ở phiên chạm biên độ, khối lượng đo lượng hàng có người chịu bán chứ không đo mức độ quan tâm.

Mảnh lệch thứ hai là giao dịch thoả thuận. Con số khối lượng cả ngày trên phần lớn ứng dụng gộp cả phần thoả thuận, mà phần đó không đi qua sổ lệnh và không tham gia hình thành giá. Một cột cao bất thường có thể chỉ là một lệnh sang tay giữa hai bên đã bắt tay từ trước, và nó không xác nhận gì hết.

Mảnh thứ ba là thanh khoản. Với mã khớp vài nghìn đơn vị mỗi phiên, một tài khoản cũng đủ đẩy cột khối lượng lên gấp năm lần trung bình. Mọi kết luận thống kê ở trên đều giả định có đủ người tham gia để con số mang tính đại diện, và giả định đó hỏng trước tiên ở nhóm cổ phiếu nhỏ.

Đọc tiếp trong tuyến

Việc nên làm ngay trên đồ thị bạn đang mở: thêm đường trung bình cho cột khối lượng, rồi thử đọc xem những cột cao nhất của ba tháng qua rơi vào phiên tăng hay phiên giảm. Câu trả lời đó thường đủ để biết bên nào đang chủ động.

Bài tiếp theo của tuyến đi vào trường hợp khó hơn, khi giá và khối lượng đi ngược nhau đủ lâu để thành một tín hiệu riêng. Còn nếu đồ thị bạn đang xem không có xu hướng nào để mà xác nhận, thị trường sideway nói về việc nhận ra trạng thái đó trước khi ép nó thành một hướng đi.