Khối lượng xác nhận xu hướng bằng cách cho biết mức độ tham gia của dòng tiền trong các phiên tăng và giảm. Khi giá tăng cùng khối lượng cải thiện, xu hướng tăng thường có sự ủng hộ tốt hơn. Ngược lại, giá tăng nhưng khối lượng suy yếu cho thấy đà tăng cần được thận trọng.
Khối lượng không dự báo giá sẽ tăng hay giảm. Nó giúp nhà đầu tư đánh giá độ tin cậy của xu hướng khi đặt cạnh diễn biến giá và cấu trúc thị trường.
Trong một xu hướng tăng, giá thường hình thành các nhịp tăng xen kẽ những lần điều chỉnh. Nếu các phiên tăng có khối lượng cao hơn, trong khi những phiên điều chỉnh có khối lượng thấp, dòng tiền đang tham gia tích cực hơn theo hướng của xu hướng.
Ngược lại, nếu giá vẫn tăng nhưng khối lượng liên tục suy giảm, đà tăng có thể đang yếu đi. Điều này không đồng nghĩa giá sẽ đảo chiều ngay, nhưng là dấu hiệu cần theo dõi.
Vì vậy, không nên nhìn một cột khối lượng riêng lẻ. Khối lượng chỉ có ý nghĩa khi được đặt cạnh xu hướng, cấu trúc đỉnh đáy và vị trí hiện tại của giá.
Cột cao rơi vào nhịp đẩy, cột thấp rơi vào nhịp nghỉ. Đó là hình dạng của một xu hướng còn nguyên vẹn
Đây chỉ là cách đọc ban đầu, không phải bốn tín hiệu mua bán độc lập.
Chẳng hạn, giá giảm với khối lượng thấp sau một nhịp tăng mạnh có thể chỉ là hoạt động chốt lời nhẹ. Nhưng nếu giá liên tục phá các vùng hỗ trợ quan trọng, khối lượng tăng mạnh trong các phiên giảm thì áp lực bán đáng chú ý hơn nhiều.
Vị trí của giá trong xu hướng vì vậy luôn quan trọng hơn việc chỉ nhìn khối lượng tăng hay giảm.
Giá đang
Khối lượng
Xu hướng tăng đang được xác nhận
Giá lên và mỗi phiên lại thêm người tham gia. Bên mua vẫn chấp nhận trả giá cao hơn để lấy được hàng.
Đường giá không hề đổi khi bạn bấm nút bên phải. Thứ đổi là dãy cột phía dưới, và chỉ mình nó đã đủ làm kết luận lật sang hướng khác.
Một cột khối lượng không thể được đánh giá chỉ bằng con số tuyệt đối.
Ba triệu cổ phiếu có thể là mức giao dịch rất lớn với một mã thanh khoản thấp nhưng lại hoàn toàn bình thường với một cổ phiếu có thanh khoản cao. Vì vậy, nên so sánh khối lượng hiện tại với mức giao dịch trung bình của chính cổ phiếu đó.
Đường trung bình biến cột khối lượng thành một con số so sánh được
Nhà đầu tư có thể sử dụng đường trung bình khối lượng, chẳng hạn MA20 của volume, để nhận biết những phiên giao dịch cao hoặc thấp hơn đáng kể so với thông thường.
Điều quan trọng là không nên xem một ngưỡng khối lượng cố định như quy tắc áp dụng cho mọi cổ phiếu. Đặc điểm thanh khoản và mức độ giao dịch của từng mã rất khác nhau.
Khối lượng thường được quan tâm nhiều khi giá phá vỡ vùng kháng cự hoặc hỗ trợ.
Khi giá vượt một vùng kháng cự đã được kiểm định nhiều lần, đồng thời khối lượng tăng so với mức giao dịch thông thường, cú breakout có cơ sở thuyết phục hơn. Điều này cho thấy nhiều nhà đầu tư tham gia giao dịch tại thời điểm giá vượt ngưỡng.
Cùng một cây nến vượt ngưỡng, khác nhau ở tầng dưới
Ngược lại, giá vừa vượt kháng cự nhưng khối lượng không cải thiện có thể cho thấy lực cầu chưa đủ mạnh. Khi đó, khả năng xuất hiện phá vỡ giả cần được tính đến.
Tuy nhiên, khối lượng lớn cũng không đảm bảo breakout thành công. Một cú phá vỡ giả vẫn có thể đi kèm thanh khoản cao. Vì vậy, nên theo dõi thêm diễn biến giá sau breakout và khả năng giữ được vùng vừa vượt qua.
Khối lượng không phải lúc nào cũng phản ánh chính xác sức mạnh của xu hướng. Một số trường hợp cần thận trọng khi phân tích.
Cổ phiếu chạm trần hoặc sàn: Biên độ dao động có thể khiến giá tăng hoặc giảm mạnh nhưng khối lượng không nhất thiết tăng tương ứng. Khi giá chạm giới hạn, lượng cổ phiếu có thể khớp được cũng bị ảnh hưởng.
Giao dịch thỏa thuận: Tổng khối lượng trong ngày có thể tăng mạnh do giao dịch thỏa thuận. Vì vậy, một cột volume bất thường không nên được mặc định xem là dòng tiền chủ động trên thị trường khớp lệnh.
Cổ phiếu thanh khoản thấp: Chỉ một lượng giao dịch tương đối nhỏ cũng có thể khiến khối lượng tăng đột biến so với mức trung bình. Tín hiệu vì thế dễ bị nhiễu hơn so với các cổ phiếu có thanh khoản ổn định.
Ở mức trần, khối lượng đo lượng hàng có người chịu bán chứ không đo lực mua
Trong những trường hợp này, nên kết hợp thêm cấu trúc giá, vùng hỗ trợ và kháng cự trước khi đánh giá sức mạnh của xu hướng.
Khối lượng là công cụ xác nhận, không phải công cụ dự báo độc lập.
Một xu hướng tăng sẽ đáng tin cậy hơn khi các nhịp tăng đi kèm khối lượng cải thiện, trong khi những lần điều chỉnh diễn ra với khối lượng thấp. Ngược lại, khi giá tăng nhưng thanh khoản liên tục suy yếu hoặc khối lượng lớn xuất hiện chủ yếu trong các phiên giảm, nhà đầu tư nên thận trọng hơn.
Cách sử dụng hiệu quả nhất là đọc giá trước, khối lượng sau: xác định xu hướng và cấu trúc giá, sau đó dùng khối lượng để kiểm tra xem dòng tiền có đang ủng hộ diễn biến đó hay không.
Khối lượng không cho biết chắc chắn giá sẽ đi đâu. Nó giúp trả lời một câu hỏi thực tế hơn: xu hướng hiện tại có đang nhận được sự tham gia đủ mạnh của dòng tiền hay không?
Việc nên làm ngay trên đồ thị bạn đang mở: thêm đường trung bình cho cột khối lượng, rồi thử đọc xem những cột cao nhất của ba tháng qua rơi vào phiên tăng hay phiên giảm. Câu trả lời đó thường đủ để biết bên nào đang chủ động.
Bài tiếp theo của tuyến đi vào trường hợp khó hơn, khi giá và khối lượng đi ngược nhau đủ lâu để thành một tín hiệu riêng. Còn nếu đồ thị bạn đang xem không có xu hướng nào để mà xác nhận, thị trường sideway nói về việc nhận ra trạng thái đó trước khi ép nó thành một hướng đi.
Không có con số tuyệt đối nào, vì một mã khớp vài chục nghìn đơn vị mỗi phiên và một mã khớp vài triệu đơn vị không so trực tiếp được với nhau. Mốc duy nhất có nghĩa là trung bình của chính mã đó trong vài chục phiên gần nhất. Chứng khoán DSC dùng đường trung bình khối lượng 20 phiên và coi vùng 150 tới 200% mức trung bình là ngưỡng bùng nổ, dưới 30 tới 50% là vùng cạn kiệt. Đó là quy ước làm việc, không phải hằng số của thị trường.
Giá tăng mà khối lượng giảm dần có phải sắp đảo chiều không?
Nó nói đà tăng đang thưa người tham gia, chứ không nói giá sắp quay đầu. Một xu hướng có thể đi thêm rất xa với khối lượng mỏng, nhất là khi lượng hàng muốn bán ở vùng giá đó vốn đã ít. Cách đọc đúng là hạ mức tin cậy dành cho xu hướng đó xuống, rồi chờ chính cấu trúc đỉnh đáy xác nhận, chứ không kết luận từ riêng cột khối lượng.
Vì sao phiên tăng trần lại thường có khối lượng thấp?
Vì ở mức trần gần như không còn ai muốn bán. Khối lượng chỉ ghi nhận phần lệnh mua và lệnh bán gặp được nhau, nên khi lệnh mua chất thành đống mà không có bên bán đối ứng thì cột khối lượng lại co lại. Đây là lý do quy tắc khối lượng lớn xác nhận biến động mạnh bị lệch ở những phiên chạm biên độ.
Ban biên tập Học Đầu Tư chịu trách nhiệm thu thập, đối chiếu và biên tập toàn bộ nội dung trên trang. Chúng tôi ưu tiên nguồn sơ cấp — công bố thông tin của HOSE, HNX, UPCoM, báo cáo tài chính đã kiểm toán và số liệu của cơ quan quản lý — và luôn ghi rõ nguồn cho mọi số liệu xuất hiện trong bài.
Phân tích khối lượng giao dịch bắt đầu từ chỗ ít ai nhìn: cột khối lượng gồm cả khớp lệnh lẫn thoả thuận, và một cổ phiếu sang tay bốn lần được đếm bốn lần.
Cách xác định xu hướng bằng cấu trúc đỉnh đáy: giúp biến cảm nhận thành một cách đọc có quy tắc: thay vì đoán xu hướng, bạn theo dõi thứ tự của các đỉnh và đáy trên đồ thị.
