Bỏ qua để tới nội dung chính

Khối lượng cạn kiệt: hết hàng bán hay hết người quan tâm

Khối lượng cạn kiệt có hai nguyên nhân trái ngược nhau. Cách tách đoạn tích luỹ thật khỏi cổ phiếu ế, và phiên kiểm tra nào đáng tin ở thị trường Việt Nam.

Ban Biên Tập Học Đầu Tư7 phút đọc
Dãy cột khối lượng thấp dần về cuối, phiên gần cuối chỉ còn một cột rất ngắn trong khi giá vẫn giữ được đáy cũ
Dãy cột khối lượng thấp dần về cuối, phiên gần cuối chỉ còn một cột rất ngắn trong khi giá vẫn giữ được đáy cũ

Bài trước trong tuyến mổ vào phiên đông người nhất. Bài này đi hướng ngược lại, tới những phiên gần như không ai giao dịch. Khối lượng cạn kiệt là dấu hiệu bị đọc sai nhiều nhất trong nhóm, vì cùng một hình ảnh trên đồ thị lại có hai nguyên nhân trái ngược nhau.

Bài nối tiếp khối lượng đột biến là tin thật hay bẫy trong tuyến khối lượng và dòng tiền. Đọc cơ chế của cột khối lượng trước ở phân tích khối lượng giao dịch thì phần dưới đây dễ theo hơn.

Khối lượng cạn kiệt là gì

Khối lượng cạn kiệt là chuỗi phiên có số cổ phiếu khớp tụt xuống thấp hơn hẳn mức thường ngày của chính mã đó, thường đi kèm biên độ giá thu hẹp lại. Người trong nghề gọi tắt là cạn vol hoặc volume cạn kiệt. Điểm đáng chú ý nằm ở chuỗi phiên thấp dần đều, không phải ở một phiên vắng vẻ đơn lẻ.

Mốc so sánh vẫn là đường trung bình khối lượng của chính mã đó, thường lấy 20 phiên, giống cách đo đã dùng ở khối lượng xác nhận xu hướng. Cùng một lượng cổ phiếu khớp có thể là phiên ế của một mã bluechip, tức cổ phiếu của doanh nghiệp lớn nhất sàn, và là phiên sôi động khác thường của một mã nhỏ.

Hai lý do khiến cột khối lượng teo lại

Đây là chỗ quyết định cả bài, và cũng là chỗ nội dung phổ thông hay bỏ qua.

Hai ô cạnh nhau dùng chung một thang cột, ô trái có đợt bán mạnh khối lượng lớn rồi cột thấp dần, ô phải có cột thấp đều suốt dải không có đợt nào nổi lên
Cùng một dãy cột thấp, chỉ đoạn đứng trước phân biệt được hai trường hợp

Lý do thứ nhất là hàng muốn bán đã bán gần hết. Sau một đợt rơi mạnh, ai muốn thoát đều đã thoát, nên giá vẫn quanh vùng thấp mà chẳng còn mấy người đặt lệnh bán. Happy Live mô tả đúng hình ảnh này khi nói về cấu trúc tích luỹ: khối lượng giảm dần theo thời gian, biến động giá cũng thu hẹp, và lực mua đang hấp thụ dần nguồn cung.

Lý do thứ hai đơn giản hơn nhiều. Không ai quan tâm tới mã đó. Cột thấp vì lượng người theo dõi vốn đã ít, và trạng thái này kéo dài nhiều năm chứ không dẫn tới đâu cả.

Hai trường hợp trông giống hệt nhau nếu chỉ nhìn dãy cột. Thứ phân biệt hai trường hợp nằm ở đoạn đứng trước: chuỗi cạn kiệt đáng đọc luôn có một quãng biến động mạnh và khối lượng lớn ngay phía trước.

Chuỗi phiên cạn dần trong một vùng tích luỹ

Chứng khoán DSC mô tả giai đoạn tích luỹ theo Wyckoff bằng ba đặc điểm đi liền nhau: giá đi ngang, người thiếu kiên nhẫn bán dần, và nhà tạo lập gom hàng rải đều qua nhiều phiên. Nhà tạo lập ở đây là tổ chức nắm lượng tiền đủ lớn để chi phối giá một mã. Chứng khoán DNSE nói thêm rằng cách mua rải đó cố ý không tạo biến động lớn, vì mua dồn sẽ tự đẩy giá lên và làm hỏng chính việc gom.

Chuỗi mười bốn phiên với cột khối lượng thấp dần xuất hiện lần lượt, giá dao động trong biên hẹp, hai phiên cuối bung lên kèm một cột cao hẳn
Khối lượng cạn dần suốt dải, rồi phiên thoát ra mới là phiên đông người

Nhìn theo trục thời gian thì chuỗi này có hình dạng khá đều: khối lượng lớn ở đoạn bán tháo, rồi thấp dần qua nhiều tuần, chạm đáy ở quãng gần cuối. Happy Live gọi phần cuối đó là lúc nguồn cung trôi nổi đã cạn, tức lượng cổ phiếu còn nằm trong tay người sẵn sàng bán ra đã vơi đi.

Đoạn cạn dần đó không có hạn dùng. Nó kéo dài vài tuần cũng được mà cả năm cũng được. Cạn vol không có nghĩa là giá sắp tăng. Ai nói thêm vế đó là đang suy diễn quá phần đồ thị cho thấy.

Phiên kiểm tra nói được nhiều hơn cả chuỗi phiên cạn

Có một tình huống đọc được rõ hơn hẳn, và nó chỉ xuất hiện khi giá quay lại vùng đáy cũ.

Hai ô, ô trái giá về sát đáy cũ với cột khối lượng thấp hơn hẳn phiên tạo đáy, ô phải giá thủng đáy cũ kèm cột khối lượng cao
Cùng một cú quay về vùng đáy, hai kết quả khác nhau ở cột khối lượng

Giá trôi về sát đáy cũ với khối lượng chỉ bằng một phần nhỏ phiên tạo đáy, và tới lúc đóng cửa vẫn không thủng qua. Đọc theo cặp nỗ lực và kết quả đã dùng ở bài đột biến, tức đặt khối lượng bỏ ra cạnh quãng giá thu về: người bán có nguyên một phiên để đạp giá xuống thêm, và họ không làm nổi. Lượng hàng chờ bán ở vùng đó đã mỏng thật.

Ngược lại, giá quay về vùng đáy kèm khối lượng lớn rồi thủng qua thì chuỗi phiên cạn trước đó mất giá trị. Nguồn cung chưa hết, nó chỉ tạm nghỉ.

Trước đoạn cạn là

Phiên quay lại đáy cũ

đáy cũphiên kiểm traKhối lượng từng phiên

Vùng đáng theo dõi

Lượng hàng chờ bán đã mỏng đi, và điều đó vừa được kiểm chứng bằng một phiên quay về đáy mà không ai đạp thêm. Vẫn chưa phải điểm vào lệnh: thứ xác nhận là phiên thoát khỏi vùng kèm khối lượng cao hẳn.

Đổi nút bên trái mà nhìn vào bốn cột áp chót: chúng gần như đứng yên. Cả kết luận nằm ở đoạn đầu dãy và ở đúng một phiên cuối cùng.

Cách kiểm này rẻ và không cần công cụ gì. Nó vẫn chỉ mô tả điều đã xảy ra, và vẫn không nói phiên sau ra sao.

Ở cổ phiếu Việt Nam, dấu hiệu này vướng ba chỗ

Phần này gần như không có trong tài liệu dịch, vì nó gắn với đặc điểm của thị trường trong nước.

Chỗ thứ nhất là số mã có thanh khoản mỏng thường trực chiếm tỷ lệ lớn, nhất là trên UPCoM, sàn dành cho công ty đại chúng chưa niêm yết. Với nhóm này, cạn kiệt là trạng thái mặc định chứ không phải tín hiệu, và người mới rất dễ đọc nhầm thành tích luỹ.

Chỗ thứ hai là giao dịch thoả thuận, hình thức hai bên tự chốt giá và số lượng với nhau rồi mới đưa lên hệ thống. Một lô lớn sang tay theo kiểu đó vẫn cộng vào cột khối lượng phiên hôm ấy, nên có phiên trông đông đúc trong khi phần khớp lệnh trên bảng vẫn cạn. Tách hai phần trước khi kết luận, cơ chế nằm ở bài trụ của tuyến.

Chỗ thứ ba là biên độ. Sàn HOSE giới hạn mức dao động trong một phiên. Giá chạm trần rồi thì bên mua không được trả cao hơn nữa, nên lệnh nằm chờ mà không khớp thêm được bao nhiêu. Cột thấp trong một phiên trần cứng, tức phiên giá đứng ở mức trần mà gần như không ai chịu bán ra, nói về quy chế giao dịch chứ không nói về cung cầu. Trạng thái giá đứng yên vì thiếu người tham gia được mô tả kỹ hơn ở thị trường sideway.

Bốn câu hỏi trước khi gọi một đoạn là tích luỹ

Không câu nào biến chuỗi phiên cạn thành tín hiệu chắc chắn. Chúng loại bớt những lần đọc nhầm rõ nhất.

  1. Trước đoạn cạn này có một đợt biến động mạnh không. Không có thì nhiều khả năng bạn đang nhìn một mã ế, không phải một vùng tích luỹ.
  2. Cột thấp so với chính mã đó hay so với cảm giác của bạn. Kéo đường trung bình 20 phiên lên rồi hãy trả lời.
  3. Phần khớp lệnh có thật sự cạn không. Phiên có lô thoả thuận lớn sẽ nói dối bạn nếu đọc nguyên cột tổng.
  4. Giá đã quay về kiểm tra vùng đáy lần nào chưa, và lần đó khối lượng thế nào. Đây là câu duy nhất nói được điều gì đó về lượng hàng còn chờ bán.

Trả lời xong bốn câu mà đoạn cạn vẫn đứng vững thì bạn có một vùng đáng theo dõi. Vẫn chưa phải điểm vào lệnh: thứ xác nhận là phiên giá thoát khỏi vùng kèm khối lượng cao hẳn, và cách đọc phiên đó nằm ở phá vỡ thật và phá vỡ giả.

Đọc tiếp trong tuyến

Việc nên làm ngay: mở một mã bạn đang theo dõi, tìm quãng khối lượng thấp nhất sáu tháng gần đây, rồi nhìn ngược về trước xem có đợt bán tháo nào không. Phần lớn các đoạn cạn hoá ra chẳng đứng sau đợt nào cả.

Bài tiếp theo của tuyến đi vào phương pháp đọc chênh lệch giữa biên độ giá và khối lượng trong từng phiên, tức là đọc kỹ hơn đúng thứ bài này mới chạm tới ở phần phiên kiểm tra.

Câu hỏi thường gặp

Khối lượng phải thấp tới mức nào mới gọi là cạn kiệt?

Không có ngưỡng chung, vì mức thường ngày của mỗi mã khác nhau rất xa. Mốc dùng được là đường trung bình khối lượng của chính mã đó, thường lấy 20 phiên như cách Chứng khoán DNSE mô tả. Đáng chú ý là chuỗi phiên thấp dần đều, chứ không phải một phiên thấp đơn lẻ giữa các phiên bình thường.

Khối lượng cạn kiệt có phải tín hiệu mua không?

Không. Nó nói lực bán đã mỏng đi, và chỉ nói tới đó. Lực bán mỏng không đồng nghĩa với việc có người mua, nên giá hoàn toàn có thể nằm im thêm nhiều tháng. Thứ xác nhận nằm ở phiên giá thoát khỏi vùng đi kèm khối lượng cao hẳn, không nằm ở bản thân các phiên cạn.

Vì sao cổ phiếu của tôi cạn khối lượng suốt mà giá không đi đâu cả?

Nhiều khả năng đó là thanh khoản mỏng thường trực chứ không phải tích luỹ. Đoạn cạn kiệt đáng đọc luôn đứng sau một đợt biến động mạnh và một quãng khối lượng lớn; nếu nhìn ngược về sau sáu tháng mà không thấy đợt nào như vậy, cột thấp chỉ đang nói ít người mua bán mã này.

Cạn vol và khối lượng cạn kiệt có phải một thứ không?

Cùng một hiện tượng, khác cách gọi. Người trong nghề hay nói cạn vol hoặc volume cạn kiệt, tài liệu viết chuẩn hơn thì dùng khối lượng cạn kiệt. Cả ba đều chỉ việc số cổ phiếu khớp trong phiên tụt xuống thấp hơn hẳn mức thường ngày của chính mã đó.

Nguồn tham khảo

  1. [1]Học và thực hành Wyckoff 2.0: Phân tích khối lượng giao dịch tổng thể trong quá trình hình thành cấu trúc Happy Live
  2. [2]Phương pháp Wyckoff là gì? Ứng dụng mô hình Wyckoff đầu tư Chứng khoán DSC
  3. [3]Phương pháp Wyckoff - Cách đầu tư chứng khoán hiệu quả Chứng khoán DNSE
  4. [4]Volume trong chứng khoán là gì? Sử dụng volume như nào cho hiệu quả? Chứng khoán DNSE

Tuyến bài · Phần 5/5

Khối lượng và dòng tiền

  1. 1Phân tích khối lượng giao dịch: Hiểu đúng trước khi đọc tín hiệu thị trường
  2. 2Khối lượng xác nhận xu hướng thế nào
  3. 3Phân kỳ giá và khối lượng nói lên điều gì
  4. 4Khối lượng đột biến là tin thật hay bẫy
  5. 5Khối lượng cạn kiệt: hết hàng bán hay hết người quan tâm

Tác giả

Ban Biên Tập Học Đầu TưBan biên tập

Ban biên tập Học Đầu Tư chịu trách nhiệm thu thập, đối chiếu và biên tập toàn bộ nội dung trên trang. Chúng tôi ưu tiên nguồn sơ cấp — công bố thông tin của HOSE, HNX, UPCoM, báo cáo tài chính đã kiểm toán và số liệu của cơ quan quản lý — và luôn ghi rõ nguồn cho mọi số liệu xuất hiện trong bài.

  • Kiểm chứng nguồn sơ cấp
  • Không nhận tài trợ theo mã cổ phiếu

Nội dung được rà soát lần gần nhất ngày .

Bài viết liên quan